Zwrot towaru kupionego przez internet na fakturę jest możliwy, ale nie w każdym przypadku. Z ustawowego prawa do odstąpienia w ciągu 14 dni może skorzystać osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, jeżeli zakup nie ma charakteru zawodowego. Spółka nie ma takiego prawa tylko dlatego, że transakcję udokumentowano fakturą.
Czy przedsiębiorca może zwrócić towar kupiony na fakturę?
Tak, lecz trzeba rozróżnić status nabywcy i rodzaj zakupu. Art. 3855 Kodeksu cywilnego rozszerza wybrane uprawnienia konsumenckie na osobę fizyczną, która zawiera umowę bezpośrednio związaną z prowadzoną jednoosobową działalnością gospodarczą, jeśli umowa nie ma dla niej charakteru zawodowego.
W praktyce oznacza to możliwość odstąpienia od umowy zawartej na odległość, na przykład w sklepie internetowym, bez podawania przyczyny. Termin wynosi 14 dni. Sama faktura wystawiona na firmę nie przesądza jednak o prawie do zwrotu. Znaczenie ma to, kto kupił towar i do czego miał on służyć.
Kto może skorzystać ze zwrotu i czym jest charakter zawodowy?
Prawo to dotyczy przede wszystkim przedsiębiorcy prowadzącego działalność jako osoba fizyczna wpisana do CEIDG. Nie obejmuje automatycznie spółek, nawet gdy wspólnikami są osoby fizyczne. Drugim warunkiem jest niezawodowy charakter zakupu, czyli brak bezpośredniego związku towaru z przedmiotem wykonywanej działalności.
| Podmiot lub rodzaj zakupu | Prawo do zwrotu | Kluczowy warunek |
|---|---|---|
| JDG – zakup niezawodowy | Tak | Umowa zawarta na odległość, a towar nie służy bezpośrednio wykonywaniu zawodu |
| JDG – zakup zawodowy | Nie | Towar jest narzędziem lub elementem bezpośrednio związanym z działalnością |
| Spółka | Nie | Brak ustawowego prawa do zwrotu bez podania przyczyny na zasadach konsumenckich |
Przepisy nie zawierają ścisłej definicji „charakteru zawodowego”. Ocenia się przede wszystkim przedmiot działalności ujawniony w CEIDG, w tym kody PKD, oraz rzeczywiste przeznaczenie towaru. Nie zawsze daje to jednoznaczny wynik, zwłaszcza gdy kod PKD jest szeroki lub obejmuje kilka rodzajów aktywności.
Przykładowo, fotograf kupujący aparat używany przy zleceniach klientów dokonuje zakupu zawodowego. Z kolei chłodziarka do firmowej kuchni agencji reklamowej może być uznana za zakup niezawodowy, ponieważ nie służy bezpośrednio świadczeniu usług reklamowych. W sytuacji sporu sprzedawca może zażądać wyjaśnienia przeznaczenia towaru.
Jak wygląda zwrot towaru na fakturę krok po kroku?
Procedura przypomina zwrot konsumencki, ale przedsiębiorca powinien starannie zachować dokumenty potwierdzające zakup i termin wykonania uprawnienia:
- Sprawdź warunki – upewnij się, że jesteś osobą fizyczną prowadzącą JDG, zakup został dokonany na odległość, a towar nie ma charakteru zawodowego.
- Złóż oświadczenie – poinformuj sprzedawcę o odstąpieniu od umowy. Podaj dane firmy, numer faktury, opis towaru oraz numer rachunku, jeśli zwrot środków ma nastąpić na konto.
- Przygotuj produkt – odeślij kompletny towar wraz z akcesoriami i dokumentami. Oryginalne opakowanie nie zawsze jest warunkiem zwrotu, ale właściwe zabezpieczenie przesyłki ogranicza ryzyko uszkodzenia.
- Odeślij przesyłkę – nadaj ją w terminie wskazanym przez przepisy i zachowaj potwierdzenie nadania. Koszt odesłania co do zasady ponosi kupujący, chyba że sprzedawca zobowiązał się do jego pokrycia.
Termin 14 dni jest nieprzekraczalny. Przy zakupie internetowym liczy się zasadniczo okres od objęcia towaru w posiadanie, a przy dostawie częściami – od otrzymania ostatniej części. Oświadczenie o odstąpieniu warto wysłać przed upływem terminu, a dowód jego nadania zachować.
Kiedy zwrot nie przysługuje?
Nawet gdy nabywcą jest osoba prowadząca JDG, ustawowe odstąpienie może być wyłączone ze względu na rodzaj towaru. Dotyczy to w szczególności:
- towarów wykonanych według indywidualnej specyfikacji lub spersonalizowanych, na przykład z grawerem albo niestandardowym wymiarem
- produktów szybko psujących się lub mających krótki termin przydatności
- zapieczętowanych towarów, których po otwarciu nie można zwrócić ze względów higienicznych lub zdrowotnych
- treści cyfrowych niedostarczanych na nośniku materialnym, jeśli rozpoczęto ich dostarczanie za wyraźną zgodą kupującego
Odrębnie należy traktować zwrot towaru wadliwego. W takim przypadku podstawą działania może być reklamacja, a nie odstąpienie od umowy bez podania przyczyny. Uprawnienia z tytułu wady zależą od rodzaju umowy i okoliczności sprawy.
Co z fakturą korygującą?
Po skutecznym zwrocie sprzedawca powinien wystawić fakturę korygującą. Wynika to z art. 106j ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, który wskazuje zwrot towarów jako przesłankę wystawienia korekty. Dokument koryguje dane pierwotnej faktury, w tym wartość sprzedaży, podstawę opodatkowania i podatek należny.
Zwrot towaru obniża podstawę opodatkowania VAT zgodnie z art. 29a ust. 10 pkt 2 ustawy o VAT. Korektę wystawia sprzedawca, nie kupujący. Nabywca powinien przekazać mu informacje potrzebne do prawidłowego powiązania zwrotu z fakturą, ale nie wystawia dokumentu w imieniu sprzedawcy.
Przepisy o VAT nie wskazują konkretnej liczby dni na wystawienie faktury korygującej. Powinna ona zostać sporządzona niezwłocznie po powstaniu przyczyny korekty, czyli w tym przypadku po przyjęciu zwracanego towaru i potwierdzeniu zwrotu. Jeżeli dokument pierwotny został wystawiony w KSeF, forma obsługi korekty może wynikać z zasad korzystania z tego systemu, ale nie zmienia to samego prawa do odstąpienia ani obowiązku rozliczenia zwrotu.
Jeżeli sprzedawca odmawia przyjęcia zwrotu mimo spełnienia warunków, warto ponownie przedstawić podstawę odstąpienia, dowód wysłania oświadczenia i potwierdzenie nadania paczki. Gdy sporu nie da się rozwiązać polubownie, zasadność roszczenia może wymagać indywidualnej analizy prawnej.
Najważniejsze jest sprawdzenie trzech elementów: formy działalności, zawodowego charakteru zakupu oraz terminu 14 dni. Po uznaniu zwrotu sprzedawca powinien rozliczyć transakcję przez fakturę korygującą.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej, podatkowej ani księgowej. W przypadku sporu ze sprzedawcą lub wątpliwości dotyczących rozliczenia skonsultuj sprawę z prawnikiem albo doradcą podatkowym.
