Nie ma ogólnego prawa do zwrotu używanego towaru tylko dlatego, że zmieniłeś zdanie. Przy zakupie stacjonarnym – od osoby prywatnej, w komisie albo w sklepie – odstąpienie od umowy bez podania przyczyny zależy od zgody sprzedawcy lub od specjalnego zapisu w umowie. Jeżeli rzecz ma wadę, podstawą roszczeń może być rękojmia. Inne zasady obowiązują przy zakupie przez Internet od przedsiębiorcy, gdzie konsument ma co do zasady 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość.

Kiedy zwrot używanego towaru jest możliwy?

Najpierw trzeba ustalić, od kogo i w jaki sposób kupiono rzecz. Sam fakt, że przedmiot jest używany, nie pozbawia kupującego ochrony prawnej, ale też nie daje automatycznie prawa do oddania pełnowartościowego towaru.

Sytuacja Zwrot bez przyczyny Rękojmia
Zakup od osoby prywatnej, stacjonarnie Nie, chyba że strony przewidziały takie uprawnienie w umowie Tak, o ile rękojmia nie została skutecznie wyłączona i występuje wada
Zakup od przedsiębiorcy, stacjonarnie Nie, chyba że sprzedawca dobrowolnie dopuszcza zwroty Możliwe roszczenia z tytułu niezgodności towaru z umową, a w niektórych sytuacjach także odstąpienie
Zakup od przedsiębiorcy przez Internet Co do zasady tak, w terminie 14 dni od objęcia rzeczy w posiadanie Tak, jeżeli towar jest wadliwy lub niezgodny z umową

Przy zakupie przez Internet od osoby prywatnej nie działa automatycznie konsumenckie prawo do 14-dniowego zwrotu. Decydujące znaczenie ma to, czy sprzedawca jest przedsiębiorcą i czy transakcja ma charakter konsumencki.

Rękojmia za wady używanego towaru

Rękojmia wynika z przepisów Kodeksu cywilnego i dotyczy odpowiedzialności sprzedawcy za wadę rzeczy. W relacji przedsiębiorca–konsument w wielu przypadkach stosuje się obecnie przepisy o niezgodności towaru z umową, dlatego treść uprawnień zależy także od statusu stron. W transakcji między osobami prywatnymi podstawowe znaczenie mają przepisy o rękojmi.

Wada fizyczna występuje wtedy, gdy rzecz nie ma właściwości, które powinna mieć zgodnie z umową, nie nadaje się do uzgodnionego celu, została wydana w stanie niezupełnym albo nie odpowiada zapewnieniom sprzedawcy. Wada prawna może polegać na tym, że rzecz należy do osoby trzeciej, jest obciążona prawem osoby trzeciej albo jej używanie jest ograniczone decyzją właściwego organu.

Samo stwierdzenie usterki nie zawsze wystarcza do odstąpienia od umowy. Wada musi być istotna, czyli na tyle poważna, że uzasadnia rezygnację z całej transakcji. Przy ocenie znaczenie ma między innymi wpływ problemu na działanie, bezpieczeństwo, wartość i możliwość korzystania z rzeczy zgodnie z umową.

W ramach rękojmi kupujący może w zależności od sytuacji żądać naprawy, wymiany, obniżenia ceny albo odstąpić od umowy. Sprzedawca może niekiedy zablokować odstąpienie, jeżeli niezwłocznie usunie wadę lub wymieni rzecz na wolną od wad, o ile nie powoduje to nadmiernych niedogodności. Nie dotyczy to każdej sytuacji, szczególnie gdy wada była już bezskutecznie naprawiana albo sprzedawca nie wywiązał się z wcześniejszych obowiązków.

Przesłanki, które mogą uzasadniać odstąpienie od umowy, obejmują:

  • Wadę fizyczną – na przykład poważną awarię układu napędowego, brak cechy wyraźnie obiecanej przez sprzedawcę albo niekompletność rzeczy.
  • Wadę prawną – na przykład sprzedaż rzeczy należącej do innej osoby lub obciążonej prawem osoby trzeciej.
  • Wadę istotną – problem, który poważnie ogranicza korzystanie z przedmiotu albo znacząco obniża jego wartość.

Jak złożyć oświadczenie o odstąpieniu?

Odstąpienie wymaga złożenia sprzedawcy jednoznacznego oświadczenia. Najlepiej zrobić to pisemnie, listem poleconym za potwierdzeniem odbioru albo elektronicznie w sposób pozwalający wykazać, że wiadomość dotarła do sprzedawcy.

W piśmie opisz wadę i wskaż podstawę prawną swojego żądania. Nie wystarczy samo stwierdzenie, że rzecz jest „wadliwa”. Przydatne będą zdjęcia, nagrania, opinia serwisanta lub rzeczoznawcy, korespondencja ze sprzedawcą, umowa oraz potwierdzenie zapłaty. Przed naprawą lub demontażem warto zabezpieczyć dowody pierwotnego stanu rzeczy.

Oświadczenie powinno zawierać:

  • dane kupującego i sprzedawcy oraz datę zawarcia umowy,
  • dokładne oznaczenie towaru, na przykład markę, model i numer seryjny,
  • opis wady, datę jej wykrycia i wyjaśnienie, dlaczego jest istotna,
  • jednoznaczne oświadczenie o odstąpieniu oraz żądanie zwrotu zapłaconej ceny,
  • propozycję sposobu i terminu wydania rzeczy sprzedawcy.

Przy zakupie online od przedsiębiorcy wystarczy złożyć oświadczenie o odstąpieniu w ciągu 14 dni. Nie trzeba podawać przyczyny. Towar można rozpakować i sprawdzić w zakresie podobnym do tego, na jaki pozwalałoby zapoznanie się z nim w sklepie. Jeżeli był używany szerzej i przez to stracił na wartości, sprzedawca może pomniejszyć zwracaną kwotę w granicach przewidzianych prawem.

Na co uważać przy zakupie od osoby prywatnej?

Strony mogą w umowie między osobami prywatnymi wyłączyć albo ograniczyć rękojmię. Zapis, że kupujący zna stan techniczny rzeczy i nie wnosi zastrzeżeń, może utrudnić dochodzenie roszczeń, ale nie zawsze zamyka drogę do odpowiedzialności. Jeżeli sprzedawca podstępnie zataił wadę, wyłączenie rękojmi może być nieskuteczne.

Odstąpienie nie będzie zasadne, gdy kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy, wada jest nieistotna albo problem powstał z winy kupującego. Znaczenie ma także termin dochodzenia roszczeń. Przy dużej wartości przedmiotu lub sporze o przyczynę usterki pomoc rzeczoznawcy albo prawnika może ułatwić ocenę sytuacji.

Przed wysłaniem oświadczenia sprawdź trzy rzeczy: kto był sprzedawcą, czy wada jest istotna i czy rękojmia nie została wyłączona w umowie.

Najkrócej mówiąc, używany towar kupiony stacjonarnie można zwrócić bez przyczyny tylko wtedy, gdy zgodził się na to sprzedawca albo strony przewidziały taką możliwość. Przy wadzie właściwą drogą jest reklamacja z tytułu rękojmi lub – w relacji z przedsiębiorcą – skorzystanie z uprawnień związanych z niezgodnością towaru z umową. Przy zakupie internetowym od firmy działa natomiast ustawowe 14-dniowe prawo odstąpienia, niezależne od tego, czy towar jest nowy, czy używany.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawie dotyczącej wysokiej wartości przedmiotu, podstępnego zatajenia wady lub sporu ze sprzedawcą warto skonsultować dokumenty z prawnikiem.