Tak, rękojmia przysługuje także przy zakupie towaru używanego. Sprzedawca odpowiada za wadę fizyczną lub prawną rzeczy, chyba że kupujący znał ją w chwili zawarcia umowy albo wada została wyraźnie wskazana w opisie. Rękojmia nie obejmuje natomiast zwykłego zużycia wynikającego z wcześniejszej eksploatacji.
Co oznacza rękojmia przy rzeczy używanej?
Rękojmia to ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy za wady sprzedanej rzeczy, uregulowana w art. 556 i następnych Kodeksu cywilnego. Obejmuje zarówno przedmioty nowe, jak i używane. Sam fakt, że rzecz była wcześniej eksploatowana, nie pozbawia kupującego prawa do złożenia reklamacji.
Przy sprzedaży używanego towaru znaczenie ma przede wszystkim jego rzeczywisty stan oraz informacje przekazane kupującemu. Jeżeli sprzedawca przemilcza usterkę, która wpływa na działanie lub wartość przedmiotu, może odpowiadać za nią w ramach rękojmi.
Co jest wadą używanego towaru?
Wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy z umową. W przypadku używanego przedmiotu ocenia się ją z uwzględnieniem jego wieku, wcześniejszego użytkowania, ceny oraz informacji przekazanych przed zakupem. Wadą może być na przykład usterka, która uniemożliwia korzystanie z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem, jeżeli nie została wcześniej ujawniona.
Do wad fizycznych mogą należeć w szczególności:
- przedmiot nie ma właściwości potrzebnych do zwykłego korzystania z rzeczy tego rodzaju,
- towar nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę, jeśli sprzedawca nie zgłosił zastrzeżeń,
- sprzedawca zapewniał o określonych cechach, których rzecz w rzeczywistości nie ma,
- rzecz została wydana w stanie niekompletnym albo nie działa w sposób wynikający z umowy.
Nie każda niedoskonałość używanego przedmiotu jest jednak wadą. Przetarcia w używanych butach, ślady eksploatacji samochodu czy zużycie baterii mogą być naturalną konsekwencją korzystania z rzeczy. Jeżeli taki stan był widoczny lub został opisany przed zakupem, co do zasady nie można później żądać usunięcia tej samej cechy w ramach rękojmi.
Jakie prawa ma kupujący?
Zakres uprawnień zależy między innymi od tego, czy kupujący jest konsumentem, czy przedsiębiorcą. Znaczenie może mieć także charakter wady oraz możliwość naprawy albo wymiany rzeczy.
W razie stwierdzenia nieujawnionej wady kupujący może żądać:
- usunięcia wady przez naprawę rzeczy,
- wymiany rzeczy na wolną od wad, jeżeli wymiana jest możliwa,
- obniżenia ceny w zakresie odpowiadającym wpływowi wady na wartość towaru,
- odstąpienia od umowy, gdy wada jest istotna.
W relacji z konsumentem sprzedawca może odmówić wybranego sposobu doprowadzenia rzeczy do zgodności z umową, jeżeli jest on niemożliwy albo wymagałby nadmiernych kosztów w porównaniu z innym rozwiązaniem. Przy rzeczy używanej wymiana może być też faktycznie niemożliwa, gdy sprzedawca nie ma drugiego identycznego egzemplarza.
Odstąpienie od umowy nie przysługuje w przypadku wady nieistotnej. Kupujący, który prowadzi działalność gospodarczą, powinien także zbadać rzecz w czasie i sposób przyjęty przy towarach tego rodzaju oraz niezwłocznie zawiadomić sprzedawcę o wykrytej wadzie. W przeciwnym razie może utracić uprawnienia z rękojmi, chyba że sprzedawca wadę podstępnie zataił albo zapewniał, że rzecz jest wolna od wad.
Jak długo odpowiada sprzedawca?
Co do zasady odpowiedzialność z tytułu rękojmi za wadę fizyczną rzeczy ruchomej trwa 2 lata od dnia wydania rzeczy kupującemu. Przy sprzedaży używanej rzeczy ruchomej konsumentowi strony mogą wyraźnie skrócić ten okres, ale nie poniżej 1 roku od dnia wydania rzeczy. Skrócenie nie następuje automatycznie tylko dlatego, że przedmiot jest używany.
| Typ kupującego | Standardowy okres | Możliwe skrócenie przy rzeczy używanej |
|---|---|---|
| Konsument | 2 lata od wydania rzeczy | Do 1 roku, jeżeli zostało wyraźnie uzgodnione |
| Przedsiębiorca | Co do zasady 2 lata, z uwzględnieniem umowy i przepisów szczególnych | Zakres odpowiedzialności może zostać zmieniony lub wyłączony w umowie |
| Osoba prywatna kupująca od osoby prywatnej | Co do zasady 2 lata, jeżeli rękojmia nie została wyłączona | Strony mogą umownie ograniczyć albo wyłączyć rękojmię |
Termin liczy się od wydania rzeczy, a nie od dnia wykrycia usterki. Dlatego warto zachować umowę, potwierdzenie zapłaty, opis ogłoszenia oraz korespondencję ze sprzedawcą. Przy zakupie od przedsiębiorcy reklamację najlepiej złożyć w formie pozwalającej wykazać jej treść i datę doręczenia.
Kiedy sprzedawca nie odpowiada?
Sprzedawca nie odpowiada z tytułu rękojmi za wadę, o której kupujący wiedział w chwili zawarcia umowy. Dotyczy to także sytuacji, w której konkretna usterka została jasno opisana w ogłoszeniu, pokazana podczas oględzin lub uwzględniona w cenie.
Nie można reklamować jako nieujawnionej wady tego, o czym kupujący został wyraźnie poinformowany przed zakupem. Inaczej należy ocenić usterkę ukrytą, której nie dało się rozsądnie zauważyć i o której sprzedawca nie wspomniał.
Przy zakupie od osoby prywatnej strony mogą w umowie ograniczyć albo wyłączyć rękojmię. Takie postanowienie nie chroni jednak sprzedawcy, który podstępnie zataił wadę. W razie odmowy uznania zasadnej reklamacji konsument może skorzystać z pomocy miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawie konkretnego sporu należy przeanalizować treść umowy, opis towaru oraz okoliczności jego wydania.
