Rękojmia to ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy za wady fizyczne i prawne sprzedanego towaru. Inaczej można ją określić jako poręczenie, zabezpieczenie, zapewnienie albo gwarancję, jednak w języku prawnym nie wszystkie te słowa mają dokładnie to samo znaczenie.
Jak inaczej nazwać rękojmię?
W potocznym języku słowo „rękojmia” bywa zastępowane określeniami związanymi z zapewnieniem bezpieczeństwa lub odpowiedzialnością za jakość rzeczy. Najczęściej spotykane synonimy to:
- poręczenie
- zabezpieczenie
- gwarancja
- zapewnienie
- zastaw
Znaczenie zależy od kontekstu. „Poręczenie” może oznaczać zobowiązanie do odpowiedzialności za inną osobę, a „zastaw” jest konkretnym sposobem zabezpieczenia wierzytelności. Dlatego w piśmie reklamacyjnym nie należy bezrefleksyjnie zastępować słowa „rękojmia” dowolnym synonimem.
Co oznacza rękojmia w prawie?
W rozumieniu prawnym rękojmia oznacza odpowiedzialność sprzedawcy za wadę fizyczną lub prawną rzeczy. Wada fizyczna może polegać na niezgodności towaru z umową, braku właściwości opisanych przez sprzedawcę albo problemie uniemożliwiającym zwykłe korzystanie z produktu. Wada prawna występuje na przykład wtedy, gdy rzecz jest obciążona prawami osoby trzeciej.
Rękojmia wynika z przepisów prawa, przede wszystkim z regulacji Kodeksu cywilnego. Nie zależy więc od tego, czy sprzedawca dobrowolnie zaoferował dodatkową ochronę. Trzeba jednak uwzględnić aktualne nazewnictwo. W relacji konsument–przedsiębiorca przepisy posługują się obecnie przede wszystkim określeniem „odpowiedzialność za brak zgodności towaru z umową”. W codziennych rozmowach i przy starszych umowach nadal często mówi się jednak o rękojmi.
Rękojmia a gwarancja – jaka jest różnica?
Rękojmia i gwarancja nie są tym samym. Rękojmia, a w relacjach konsumenckich odpowiedzialność za brak zgodności towaru z umową, obciąża sprzedawcę z mocy prawa. Gwarancja jest natomiast dobrowolnym zobowiązaniem gwaranta, którym może być producent, sprzedawca albo inny podmiot. Jej zakres i czas trwania wynikają z dokumentu gwarancyjnego.
W praktyce przy reklamacji trzeba więc ustalić, do kogo kierujesz roszczenie. Przy odpowiedzialności ustawowej zgłaszasz problem sprzedawcy. Przy gwarancji stosujesz procedurę wskazaną przez gwaranta. Obie podstawy mogą funkcjonować niezależnie, jeśli spełnione są ich warunki.
Co może zrobić konsument?
W przypadku niezgodności towaru z umową lub wady objętej odpowiedzialnością sprzedawcy konsument może żądać przede wszystkim:
- naprawy towaru
- wymiany towaru na zgodny z umową
- obniżenia ceny
- odstąpienia od umowy, gdy wada lub brak zgodności mają istotny charakter
Najprościej zapamiętać więc, że „rękojmia inaczej” to najczęściej poręczenie, zabezpieczenie lub zapewnienie, ale w reklamacji właściwe znaczenie ma ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy, a nie sam potoczny synonim.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
