Co do zasady nie. Przy zakupie dokonanym w sklepie stacjonarnym konsument nie ma ustawowego prawa do odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni bez podania przyczyny. Taki termin dotyczy przede wszystkim umów zawartych na odległość, na przykład przez internet, oraz umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa, na przykład podczas pokazu lub nieumówionej wizyty przedstawiciela handlowego.
Odstąpienie od umowy zawartej w lokalu – jaka jest zasada?
Lokal przedsiębiorstwa to miejsce, w którym przedsiębiorca stale prowadzi działalność albo które służy mu do prowadzenia działalności. W praktyce będzie nim zwykle sklep, salon sprzedaży lub biuro obsługi klienta. Jeżeli konsument sam przychodzi do takiego miejsca, ogląda produkt i zawiera umowę na miejscu, przepisy nie dają mu prawa do rezygnacji tylko dlatego, że zmienił zdanie.
Odstąpienie od umowy jest jednostronnym oświadczeniem konsumenta, które w przypadkach określonych w Ustawie o prawach konsumenta pozwala zrezygnować z umowy bez wskazywania przyczyny. Nie jest to jednak uprawnienie przypisane do każdego zakupu. W przypadku umowy zawartej w lokalu przedsiębiorstwa sprzedawca nie musi przyjąć pełnowartościowego towaru tylko dlatego, że klient nie chce go już mieć.
Zakup w sklepie a zakup przez internet
Źródłem częstego nieporozumienia jest przenoszenie zasad dotyczących zakupów internetowych na sprzedaż stacjonarną. Różnicę przedstawia poniższe zestawienie:
| Cecha | Zakup w sklepie stacjonarnym | Zakup przez internet lub poza lokalem |
|---|---|---|
| Prawo do zwrotu bez przyczyny | Nie przysługuje automatycznie | Co do zasady przysługuje konsumentowi |
| Termin 14 dni | Nie wynika z samego faktu zakupu | Dotyczy typowej umowy na odległość |
| Podstawa prawna | Brak ustawowego prawa do odstąpienia z powodu zmiany decyzji | Ustawa o prawach konsumenta |
| Przykład | Zakup butów po wejściu do sklepu i zapłacie przy kasie | Zamówienie produktu w sklepie internetowym i dostawa do domu |
W przypadku umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa termin wynosi zwykle 14 dni, ale przy nieumówionej wizycie przedsiębiorcy w miejscu zamieszkania konsumenta albo podczas wycieczki może wynosić 30 dni. To odrębna sytuacja od zakupu w zwykłym sklepie.
Czy sklep może dobrowolnie przyjąć zwrot?
Tak. Sprzedawca może wprowadzić własną, korzystniejszą dla klientów politykę zwrotów. Nie jest to jednak obowiązek wynikający z ustawy, lecz dobrowolna zasada przyjęta przez konkretny sklep. Jej warunki powinny wynikać z regulaminu, informacji przy kasie, oznaczenia na paragonie albo ustaleń przekazanych klientowi przed zakupem.
Przed zakupem warto sprawdzić, na jakich zasadach sklep przyjmuje zwroty. Polityka może przewidywać między innymi:
- Termin zwrotu – na przykład 7, 14 albo 30 dni.
- Stan towaru – sklep może wymagać, aby produkt był nieużywany i kompletny.
- Dokument zakupu – sprzedawca może żądać paragonu, faktury albo innego potwierdzenia transakcji.
- Forma rozliczenia – zwrot może nastąpić w pieniądzu, na kartę podarunkową albo w formie wymiany na inny produkt.
Dobrowolna polityka zwrotów nie jest tym samym co ustawowe prawo odstąpienia od umowy. Jeżeli sklep nie przewidział zwrotów zakupów stacjonarnych, sam fakt posiadania paragonu nie tworzy takiego uprawnienia.
Jeżeli sprzedawca publicznie ogłosił zasady dobrowolnego zwrotu, powinien ich przestrzegać. W takim przypadku decydujące znaczenie ma treść przyjętej polityki, a nie ogólne przekonanie klienta o 14-dniowym prawie do zwrotu.
Co zrobić, gdy towar jest wadliwy?
Brak prawa do zwrotu pełnowartościowego produktu nie oznacza, że konsument pozostaje bez ochrony. Jeżeli towar ma wadę albo jest niezgodny z umową, można złożyć reklamację. Miejsce zakupu nie wyłącza odpowiedzialności sprzedawcy, więc reklamacja może dotyczyć także produktu kupionego w sklepie stacjonarnym.
Różnica między tymi trybami jest prosta:
- Odstąpienie bez podania przyczyny dotyczy zmiany decyzji i jest ustawowo związane głównie z zakupami na odległość oraz poza lokalem.
- Reklamacja dotyczy wady produktu albo jego niezgodności z umową.
- W ramach reklamacji konsument może żądać między innymi naprawy, wymiany albo obniżenia ceny, zależnie od okoliczności.
- W określonych przypadkach wada może uzasadniać odstąpienie od umowy, ale będzie to odstąpienie związane z niezgodnością towaru z umową, a nie zwykły zwrot z powodu zmiany zdania.
Jeżeli produkt jest sprawny, lecz po zakupie przestał się podobać, należy najpierw sprawdzić dobrowolną politykę sklepu. Jeżeli ma wadę, właściwą drogą jest reklamacja, niezależnie od tego, czy zakup został dokonany w lokalu, przez internet czy w innym miejscu.
Najważniejsza zasada jest więc następująca: 14-dniowe odstąpienie od umowy nie obejmuje automatycznie zakupów w sklepie stacjonarnym. Zwrot bez przyczyny zależy tam od decyzji i regulaminu sprzedawcy, natomiast wadliwy towar można reklamować na zasadach określonych w przepisach.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Ocena uprawnień zależy od treści umowy, charakteru transakcji oraz okoliczności zakupu.
