Jeżeli jako konsument zawarłeś umowę przez telefon, co do zasady możesz odstąpić od niej w ciągu 14 dni bez podawania przyczyny. Oświadczenie wyślij w sposób, który pozwoli udowodnić jego doręczenie. Sprawdź też, czy przedsiębiorca potwierdził treść umowy na trwałym nośniku, ponieważ samo „tak” wypowiedziane podczas rozmowy nie zawsze skutecznie wiąże konsumenta.

Jak odstąpić od umowy zawartej przez telefon?

Umowa telefoniczna między konsumentem a przedsiębiorcą jest zwykle umową zawieraną na odległość. Prawo do namysłu pozwala z niej zrezygnować bez wskazywania powodu. Najważniejsze jest pilnowanie terminu i zachowanie dowodu wysłania oświadczenia.

Odstąpienie krok po kroku

  1. Ustal datę zawarcia umowy albo otrzymania towaru. Przy umowie dotyczącej usługi termin zwykle liczy się od dnia zawarcia umowy, a przy sprzedaży rzeczy – od jej otrzymania.
  2. Sprawdź dokumenty od przedsiębiorcy. Poszukaj potwierdzenia warunków, regulaminu, informacji o prawie odstąpienia oraz danych firmy.
  3. Przygotuj oświadczenie o odstąpieniu. W piśmie podaj swoje imię i nazwisko, adres, dane przedsiębiorcy, datę zawarcia umowy, przedmiot umowy oraz jednoznaczne zdanie, że odstępujesz od umowy.
  4. Wyślij oświadczenie przed upływem terminu. Najbezpieczniej zrobić to listem poleconym za potwierdzeniem odbioru albo e-mailem na adres używany przez przedsiębiorcę do kontaktu z klientami.
  5. Zachowaj dowody. Przechowuj kopię pisma, potwierdzenie nadania, wiadomość e-mail, załączniki i potwierdzenie doręczenia.

Treść oświadczenia może być krótka. Nie musisz szczegółowo uzasadniać decyzji ani opisywać przebiegu rozmowy. Możesz użyć sformułowania: „Niniejszym odstępuję od umowy zawartej dnia … dotyczącej …”.

Przed wysłaniem pisma sprawdź jeszcze te elementy:

  • Dane przedsiębiorcy – nazwa, adres i dane pozwalające zidentyfikować firmę.
  • Informacja o umowie – data rozmowy, numer zamówienia, numer klienta albo opis usługi.
  • Termin – czy oświadczenie zostanie wysłane najpóźniej w ostatnim dniu uprawnienia.
  • Dowód wysyłki – potwierdzenie nadania, wysłania wiadomości lub doręczenia.

Ile czasu jest na odstąpienie?

Standardowy termin wynosi 14 dni. Dla usługi liczy się go najczęściej od dnia zawarcia umowy. Przy umowie sprzedaży termin rozpoczyna się zazwyczaj od dnia, w którym konsument otrzymał towar. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Nie trzeba czekać, aż przedsiębiorca faktycznie je odbierze.

Sytuacja Termin na odstąpienie Od kiedy liczyć termin?
Umowa dotycząca usługi 14 dni Zwykle od dnia zawarcia umowy
Umowa sprzedaży towaru 14 dni Zwykle od otrzymania towaru
Brak informacji o prawie odstąpienia Do 12 miesięcy po upływie podstawowego terminu Od końca pierwotnych 14 dni

Jeżeli przedsiębiorca nie poinformował o prawie odstąpienia, termin nie kończy się po zwykłych 14 dniach. Uprawnienie wygasa dopiero po upływie 12 miesięcy od końca podstawowego terminu. Jeżeli firma przekaże wymaganą informację później, termin może zakończyć się po 14 dniach od jej otrzymania.

Po skutecznym odstąpieniu umowę traktuje się co do zasady tak, jakby nie została zawarta. Strony powinny zwrócić sobie otrzymane świadczenia. Przedsiębiorca zwraca płatność co do zasady w ciągu 14 dni od otrzymania oświadczenia, przy czym w przypadku towaru może wstrzymać zwrot do czasu jego otrzymania albo przedstawienia dowodu odesłania.

Kiedy prawo do odstąpienia nie przysługuje?

Prawo do namysłu ma wyjątki. Szczególnej ostrożności wymagają usługi rozpoczęte przed upływem 14 dni oraz świadczenia, których charakter wyklucza późniejszą rezygnację.

  • Usługa została w pełni wykonana za wyraźną, uprzednią zgodą konsumenta, a przedsiębiorca poinformował go o utracie prawa odstąpienia.
  • Towar został wykonany według indywidualnej specyfikacji konsumenta lub dostosowany do jego osobistych potrzeb.
  • Przedmiotem umowy są rzeczy szybko psujące się albo mające krótki termin przydatności.
  • Chodzi o zapieczętowane nagranie, program komputerowy lub inne treści cyfrowe, których opakowanie zostało otwarte.

Jeżeli zażądałeś rozpoczęcia usługi przed upływem 14 dni, odstąpienie może nie być całkowicie bezpłatne. Możesz zostać zobowiązany do zapłaty proporcjonalnej części wynagrodzenia za świadczenie wykonane do chwili odstąpienia. Gdy firma nie przekazała wymaganych informacji albo nie uzyskała właściwej zgody, zasady rozliczenia mogą wyglądać inaczej.

Czy umowa telefoniczna jest zawsze ważna?

Nie. W zwykłych stosunkach cywilnych umowa telefoniczna może być ważna, jeżeli strony uzgodniły jej istotne warunki. Przy propozycji zawarcia umowy skierowanej przez przedsiębiorcę do konsumenta obowiązują jednak dodatkowe wymogi. Firma powinna potwierdzić treść proponowanej umowy na papierze lub innym trwałym nośniku, takim jak e-mail, SMS albo plik PDF. Konsument składa skuteczne oświadczenie dopiero po otrzymaniu tego potwierdzenia.

Dlatego samo potwierdzenie podczas rozmowy nie zawsze wystarcza. Sprawdź, czy otrzymałeś dokument zawierający cenę, zakres usługi, czas trwania zobowiązania, zasady płatności i informację o prawie odstąpienia. Brak potwierdzenia może oznaczać, że umowa nie została skutecznie zawarta albo że przedsiębiorca nie może wykazać jej treści.

Inaczej wygląda sytuacja przedsiębiorcy. Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą nie ma automatycznie konsumenckiego prawa odstąpienia. Może jednak korzystać z części ochrony konsumenckiej, jeżeli umowa jest bezpośrednio związana z działalnością, lecz nie ma dla niej charakteru zawodowego. Przy ocenie znaczenie ma rodzaj umowy, profil działalności i jej rzeczywisty cel.

Przedsiębiorca, który nie korzysta z ochrony konsumenckiej, nie może zwykle odstąpić od umowy tylko dlatego, że zmienił zdanie. W określonych sytuacjach może rozważać uchylenie się od skutków oświadczenia z powodu błędu na podstawie art. 84 Kodeksu cywilnego. To odrębna konstrukcja prawna i wymaga oceny konkretnej sprawy.

Jeżeli po rozmowie otrzymałeś fakturę, nie ignoruj jej. Sprawdź, czy dostałeś potwierdzenie umowy, i szybko zakwestionuj należność, jeśli nie zamawiałeś usługi albo nie zaakceptowałeś przedstawionych warunków. Przy wysokiej kwocie, abonamencie lub odmowie uznania odstąpienia warto skonsultować dokumenty z prawnikiem.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Ocena skuteczności odstąpienia zależy od rodzaju umowy, statusu stron, przebiegu rozmowy i dokumentów otrzymanych od przedsiębiorcy.