Rękojmia jest ustawową odpowiedzialnością sprzedawcy za niezgodność towaru z umową, a gwarancja – dobrowolnym zobowiązaniem gwaranta, najczęściej producenta. Przy reklamacji możesz wybrać jedną z tych ścieżek, ponieważ skorzystanie z jednej nie wyklucza praw wynikających z drugiej.

Gwarancja i rękojmia – najważniejsze różnice

Cecha Rękojmia Gwarancja
Podstawa prawna Wynika z przepisów Kodeksu cywilnego. Wynika z dobrowolnego oświadczenia gwarancyjnego.
Podmiot odpowiedzialny Sprzedawca. Gwarant, którym może być producent, sprzedawca lub inny podmiot.
Czas trwania Co do zasady 2 lata dla rzeczy ruchomych i 5 lat dla nieruchomości. Termin ustala gwarant w dokumencie gwarancyjnym. Jeśli go nie określono, przyjmuje się 2 lata od wydania rzeczy.
Zakres wad Wady fizyczne i prawne, czyli niezgodność towaru z umową. Zakres zależy od warunków gwarancji.
Roszczenia Naprawa, wymiana, obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy w przypadkach przewidzianych prawem. Roszczenia wskazane w karcie gwarancyjnej, najczęściej naprawa lub wymiana.

Na czym polega rękojmia?

Rękojmia wynika bezpośrednio z Kodeksu cywilnego. Sprzedawca odpowiada za to, aby rzecz była zgodna z umową, miała deklarowane właściwości, nadawała się do uzgodnionego celu i była kompletna. Konsument nie musi otrzymać osobnego dokumentu, aby korzystać z tej ochrony.

Wada fizyczna występuje wtedy, gdy towar nie odpowiada umowie, na przykład nie ma cech przedstawionych w opisie, nie działa zgodnie z przeznaczeniem albo został wydany w stanie niezupełnym. Wada prawna dotyczy sytuacji, gdy rzecz należy do osoby trzeciej, jest obciążona prawem innej osoby lub korzystanie z niej ogranicza decyzja albo orzeczenie właściwego organu.

Reklamację z tytułu rękojmi składa się przede wszystkim do sprzedawcy. Nie może on uchylić się od ustawowej odpowiedzialności tylko dlatego, że producent udzielił gwarancji. W przypadku konsumenta sprzedawca powinien ustosunkować się do żądania wymiany rzeczy, usunięcia wady albo obniżenia ceny w ciągu 14 dni. Brak odpowiedzi w tym terminie może oznaczać uznanie żądania za zasadne.

W ramach rękojmi konsument może żądać:

  • naprawy wadliwego towaru
  • wymiany rzeczy na wolną od wad
  • obniżenia ceny
  • odstąpienia od umowy, gdy wada jest istotna

Sprzedawca może w określonych sytuacjach zaproponować naprawę albo wymianę zamiast obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy, zwłaszcza gdy zrobi to niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego.

Czym jest gwarancja?

Gwarancja nie powstaje automatycznie przy każdym zakupie. Jest dobrowolnym zobowiązaniem gwaranta, który określa w oświadczeniu gwarancyjnym, za jakie wady odpowiada, przez jaki czas oraz w jaki sposób usunie problem. Gwarantem może być producent, importer, dystrybutor albo sprzedawca.

Najważniejszym dokumentem jest karta gwarancyjna lub inne oświadczenie gwarancyjne. Z niego dowiesz się, czy ochrona obejmuje konkretną usterkę, gdzie należy dostarczyć produkt i jakie świadczenie przysługuje. Gwarancja może przewidywać naprawę, wymianę, zwrot ceny albo inne usługi, ale nie musi zapewniać wszystkich uprawnień dostępnych w ramach rękojmi.

Czas gwarancji może być krótszy lub dłuższy niż ustawowy okres odpowiedzialności sprzedawcy. Sama gwarancja nie odbiera konsumentowi praw z rękojmi. Jeżeli warunki gwarancyjne są niejasne, należy sprawdzić ich dokładne brzmienie, zamiast zakładać, że producent przyjmie każdą reklamację.

Co wybrać przy reklamacji?

Wybór zależy od sytuacji. Rękojmia często daje szerszą i bardziej przewidywalną ochronę, ponieważ jej podstawę stanowią przepisy, a adresatem reklamacji jest sprzedawca. Może być lepszym rozwiązaniem, gdy gwarancja jest krótka, obejmuje tylko wybrane elementy albo ogranicza sposób usunięcia usterki.

Gwarancja może jednak okazać się wygodniejsza, jeśli producent zapewnia sprawny serwis, szybką wymianę albo obsługę w wielu punktach. Przed zgłoszeniem sprawdź czas jej trwania, zakres wyłączeń oraz to, czy naprawa lub wymiana rozpoczyna bieg gwarancji na nowo.

Nie musisz zaczynać od producenta. Jeżeli wybierasz rękojmię, reklamację kierujesz do sprzedawcy. Jeżeli wybierasz gwarancję, postępujesz zgodnie z dokumentem gwarancyjnym i zgłaszasz problem wskazanemu w nim gwarantowi. Skorzystanie z gwarancji nie zamyka automatycznie drogi do dochodzenia roszczeń wobec sprzedawcy z tytułu rękojmi, a reklamacja u sprzedawcy nie pozbawia prawa do gwarancji.

Najważniejsza zasada

Rękojmia chroni konsumenta z mocy prawa, natomiast gwarancja zależy od dobrowolnych warunków określonych przez gwaranta. Dlatego przed złożeniem reklamacji sprawdź, kto odpowiada za problem i jakie świadczenie będzie dla Ciebie korzystniejsze. Możesz wybrać rękojmię albo gwarancję, a te dwa mechanizmy co do zasady nie wykluczają się.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku sporu ze sprzedawcą warto skorzystać z pomocy rzecznika konsumentów lub prawnika.