Tak, sam montaż produktu nie odbiera automatycznie prawa do odstąpienia od umowy. Znaczenie ma jednak rodzaj umowy, charakter produktu oraz to, czy po montażu można przywrócić jego stan bez uszkodzenia lub istotnej utraty wartości. Inaczej ocenia się zwykły zwrot bez podania przyczyny, a inaczej reklamację wadliwego montażu.
Zwrot w ciągu 14 dni a reklamacja montażu
Prawo do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny dotyczy przede wszystkim umów zawartych na odległość, na przykład w sklepie internetowym. Konsument powinien złożyć oświadczenie o odstąpieniu w terminie 14 dni od otrzymania towaru. Podstawę stanowi art. 27 ustawy o prawach konsumenta.
Jeżeli problem polega na tym, że produkt został zamontowany wadliwie, właściwą drogą jest reklamacja z tytułu niezgodności towaru z umową albo – zależnie od konstrukcji umowy – roszczenia dotyczące nienależytego wykonania usługi lub dzieła. W takim przypadku nie chodzi o zmianę decyzji zakupowej, lecz o usunięcie konkretnej nieprawidłowości.
| Cecha | Zwrot 14-dniowy bez przyczyny | Reklamacja wadliwego montażu |
|---|---|---|
| Podstawa | Ustawa o prawach konsumenta | Niezgodność towaru z umową, rękojmia lub przepisy dotyczące wykonania dzieła |
| Termin | 14 dni od otrzymania produktu przy umowie zawartej na odległość | Termin zależy od rodzaju roszczenia i ujawnienia niezgodności lub wady |
| Przyczyna | Nie trzeba podawać przyczyny | Trzeba wskazać wadę produktu albo nieprawidłowość montażu |
| Odstąpienie | Co do zasady możliwe, jeśli nie zachodzi ustawowe wyłączenie | Możliwe przede wszystkim przy wadzie istotnej lub po bezskutecznym wykonaniu innych uprawnień |
Przy zwykłym zwrocie produkt można sprawdzić w zakresie, który byłby możliwy w sklepie stacjonarnym. Jeżeli montaż, używanie albo demontaż spowodował zmniejszenie wartości rzeczy, sprzedawca może pomniejszyć zwracaną kwotę o wartość tej utraty. Nie oznacza to jednak, że każdy ślad montażu automatycznie pozbawia konsumenta prawa do odstąpienia.
Kiedy zwrot po montażu może być ograniczony?
Najpierw trzeba ustalić, czy produkt jest gotowy, czy został wykonany według indywidualnych wytycznych. Ustawa o prawach konsumenta wyłącza prawo do odstąpienia między innymi w przypadku towarów nieprefabrykowanych, wyprodukowanych według specyfikacji konsumenta lub służących zaspokojeniu jego zindywidualizowanych potrzeb.
Dotyczy to przykładowo szafy wnękowej wykonanej pod konkretny wymiar, blatu dociętego według wskazanych parametrów czy okien przygotowanych do określonego otworu. Sam fakt montażu nie jest wtedy najważniejszy. Decydujące może być to, że produkt został wykonany lub skonfigurowany indywidualnie.
Prawo do odstąpienia może być także problematyczne, gdy demontaż prowadzi do trwałego połączenia produktu z nieruchomością albo wiąże się z uszkodzeniem rzeczy. Przy ocenie znaczenie mają konkretne okoliczności, w tym sposób instalacji, możliwość bezpiecznego odłączenia oraz zakres ingerencji w produkt i budynek.
Ustawowy zwrot po montażu może nie przysługiwać albo jego realizacja może wiązać się z pomniejszeniem kwoty zwrotu, gdy:
- produkt został wykonany na indywidualne zamówienie lub docięty według wskazanych wymiarów,
- montaż trwale połączył rzecz z nieruchomością i nie można jej odłączyć bez uszkodzenia,
- klient używał produktu szerzej, niż było to konieczne do sprawdzenia jego cech i działania,
- nieprawidłowy montaż lub demontaż wykonany przez klienta spowodował utratę wartości albo uszkodzenie rzeczy.
Uwaga: nie należy utożsamiać firmowego programu zwrotów, na przykład wydłużonego terminu 30 dni, z ustawowym prawem odstąpienia. Dodatkowe zasady mogą wynikać z regulaminu sprzedawcy i obowiązywać tylko dla określonych produktów. Nie mogą jednak ograniczać ustawowych uprawnień konsumenta.
Co zrobić, gdy montaż był wadliwy?
Jeżeli okno przepuszcza wodę, drzwi nie zamykają się prawidłowo, mebel jest niestabilny albo instalacja nie odpowiada ustaleniom, należy opisać problem i zgłosić reklamację sprzedawcy lub wykonawcy wskazanemu w umowie. W niektórych przypadkach nieprawidłowe zamontowanie jest traktowane jako niezgodność towaru z umową, zwłaszcza gdy montaż wykonywał sprzedawca albo podmiot, za który odpowiada.
Postępowanie można uporządkować w kilku krokach:
- Udokumentuj wadę – zrób zdjęcia, opisz objawy, datę ich stwierdzenia i wpływ na korzystanie z produktu.
- Złóż reklamację – wskaż, czego żądasz, na przykład bezpłatnej naprawy, ponownego montażu albo wymiany wadliwego elementu.
- Wyznacz termin wykonania – powinien uwzględniać zakres prac i czas potrzebny na ich prawidłowe przeprowadzenie, a nie być wyłącznie sankcją dla wykonawcy.
- Rozważ odstąpienie dopiero po ocenie wady – jeżeli wada jest istotna, nieusuwalna, nie została usunięta w odpowiednim czasie albo naprawa powoduje znaczne niedogodności, może powstać podstawa do odstąpienia od umowy.
Wada istotna to taka nieprawidłowość, która pozbawia produkt przydatności do zwykłego użytku albo sprawia, że nie spełnia on uzgodnionego celu. Nie każda usterka, rysa czy niedokładność montażu ma taki charakter. Ocena zależy od rodzaju produktu, treści umowy i skutków wady. W sporach dotyczących okien, drzwi lub innych prac budowlanych znaczenie może mieć opinia rzeczoznawcy.
Przy wadzie usuwalnej podstawowym żądaniem jest zwykle naprawa. Jeżeli wykonawca odmówi, nie usunie problemu w odpowiednim czasie albo wada nadal uniemożliwia korzystanie z produktu, można domagać się dalszych uprawnień, w tym obniżenia ceny. Odstąpienie z powodu wadliwego montażu wymaga co do zasady wady istotnej, a nie samego niezadowolenia z efektu prac.
Jeżeli produkt jest gotowy, zakup nastąpił na odległość, a montaż nie zmienił go trwale ani nie obniżył jego wartości w sposób zawiniony przez klienta, odstąpienie w ciągu 14 dni może być możliwe. Gdy przyczyną rezygnacji jest wadliwa instalacja, należy natomiast skorzystać z procedury reklamacyjnej i wykazać charakter nieprawidłowości.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach dotyczących trwałego montażu, produktów na wymiar oraz sporów o istotność wady warto skonsultować dokumenty umowy z prawnikiem lub rzeczoznawcą.
