Jeśli sprzedawca nie poinformował Cię o prawie odstąpienia od umowy, standardowy termin 14 dni wydłuża się do 12 miesięcy. Jeżeli w tym czasie otrzymasz wymagane pouczenie, na odstąpienie masz jeszcze 14 dni od dnia jego otrzymania.

Dotyczy to umów zawartych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, na przykład zakupów internetowych, telefonicznych albo dokonanych podczas pokazu. Podstawę stanowi Ustawa o prawach konsumenta.

Najważniejsze terminy

Przy prawidłowym pouczeniu konsument ma zwykle 14 dni na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny. Brak informacji nie odbiera tego prawa, lecz przesuwa koniec terminu – do upływu 12 miesięcy od dnia, w którym zakończyłby się pierwotny 14-dniowy okres.

Jeżeli sprzedawca przekaże pouczenie przed upływem tego roku, wydłużony termin przestaje obowiązywać. Od dnia otrzymania informacji biegnie wtedy nowy, 14-dniowy termin.

Co oznacza brak pouczenia dla konsumenta?

Brak informacji daje przede wszystkim więcej czasu na podjęcie decyzji. W takiej sytuacji możesz odstąpić od umowy także po upływie standardowych 14 dni, o ile nie minął wydłużony termin i dana umowa nie należy do ustawowych wyjątków.

Brak pouczenia wpływa też na odpowiedzialność za używanie rzeczy. Sprzedawca nie może żądać wyrównania zmniejszenia wartości towaru wynikającego z korzystania z niego w sposób wykraczający poza zwykłe sprawdzenie, jeżeli nie przekazał informacji o prawie odstąpienia oraz o sposobie i terminie jego wykonania.

W praktyce oznacza to:

  • Dłuższy termin – możesz odstąpić od umowy w ciągu 12 miesięcy, a po późniejszym pouczeniu w ciągu 14 dni od jego otrzymania.
  • Ograniczenie potrąceń – sprzedawca nie powinien pomniejszać zwrotu z powodu zmniejszenia wartości rzeczy, jeśli brak pouczenia pozbawia go takiego uprawnienia.

Jak odstąpić od umowy?

Odstąpienie następuje przez złożenie sprzedawcy jednoznacznego oświadczenia. Nie musisz podawać przyczyny, ale w piśmie warto wskazać, że nie otrzymałeś informacji o prawie odstąpienia i korzystasz z wydłużonego terminu.

Najbezpieczniej zachować dowód wysłania wiadomości oraz jej doręczenia. Możesz użyć formularza odstąpienia albo napisać własne oświadczenie. Następnie zwróć towar, chyba że sprzedawca uzgodni z Tobą inny sposób jego odebrania.

Najważniejsze działania są następujące:

  • Złóż oświadczenie – wyślij je e-mailem, pocztą lub przekaż w inny sposób pozwalający wykazać, kiedy sprzedawca je otrzymał.
  • Wskaż brak pouczenia – napisz, że korzystasz z prawa odstąpienia w wydłużonym terminie z powodu niewypełnienia obowiązku informacyjnego.
  • Odeślij towar – zrób to niezwłocznie po złożeniu oświadczenia, zgodnie z ustaleniami ze sprzedawcą.
  • Oczekuj zwrotu płatności – sprzedawca powinien zwrócić otrzymane płatności, co do zasady w ciągu 14 dni od otrzymania oświadczenia, przy czym może wstrzymać zwrot do czasu otrzymania rzeczy lub dowodu jej odesłania.

Prawo odstąpienia nie obejmuje jednak każdej umowy. Nadal obowiązują wyjątki z art. 38 Ustawy o prawach konsumenta, między innymi towary wykonane według specyfikacji konsumenta, takie jak meble na wymiar, produkty szybko psujące się, rozpieczętowane produkty higieniczne oraz niektóre usługi lub treści cyfrowe rozpoczęte za zgodą konsumenta. Brak pouczenia nie sprawia więc, że każdy towar można zwrócić.

Co zrobić, gdy sprzedawca odmawia?

Najpierw wyślij pisemne wezwanie do uznania odstąpienia i zwrotu należnej kwoty. Dołącz oświadczenie, potwierdzenie jego doręczenia oraz dowody zakupu i korespondencji ze sprzedawcą.

Jeżeli spór nadal trwa, możesz zwrócić się do miejskiego lub powiatowego Rzecznika Konsumentów. Pomoc oferuje także UOKiK, a w niektórych sprawach możliwe jest skorzystanie z polubownego rozwiązania sporu przy Inspekcji Handlowej.

Najważniejsze jest zachowanie dowodów braku pouczenia i terminowe złożenie oświadczenia. Sam brak informacji nie powoduje automatycznego zwrotu pieniędzy, ale wydłuża czas na skuteczne odstąpienie od umowy.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu o dużej wartości lub wątpliwości dotyczących wyjątku od prawa odstąpienia skonsultuj sprawę z prawnikiem albo Rzecznikiem Konsumentów.