Gwarancja to dobrowolne oświadczenie gwaranta dotyczące jakości towaru. Określa, jakie obowiązki ma gwarant i z jakich uprawnień może skorzystać kupujący, gdy produkt okaże się wadliwy. Gwarancja jest niezależna od ustawowej odpowiedzialności sprzedawcy za niezgodność towaru z umową.
Czym jest gwarancja?
Gwarancja stanowi dobrowolną obietnicę przedsiębiorcy, że towar ma określone właściwości albo że w wyznaczonym czasie zostaną usunięte wskazane problemy. Oświadczenie gwarancyjne może złożyć producent, importer, dystrybutor lub sprzedawca. Taki podmiot nazywa się gwarantem.
Sprzedawca nie musi być gwarantem. Trzeba sprawdzić, kto udzielił ochrony w dokumencie gwarancyjnym, na opakowaniu, w instrukcji albo w treści reklamy. Zakres odpowiedzialności zależy od warunków ustalonych przez gwaranta. Może obejmować między innymi naprawę, wymianę produktu, zwrot zapłaconej kwoty lub dodatkową usługę serwisową.
Co powinno zawierać oświadczenie gwarancyjne?
Warunki gwarancji powinny być sformułowane jasno i zrozumiale, w języku polskim. Gwarant może przekazać je na papierze albo innym trwałym nośniku. Konsument może żądać wydania takiego dokumentu, a jego brak nie pozbawia go uprawnień wynikających z gwarancji. Może jednak utrudnić ustalenie jej zakresu.
W oświadczeniu gwarancyjnym powinny znaleźć się przede wszystkim:
- Nazwa i adres gwaranta – informacja, kto odpowiada za wykonanie zobowiązania.
- Przedmiot gwarancji – wskazanie towaru lub jego części objętych ochroną.
- Zakres gwarancji – opis wad, właściwości i sytuacji, których dotyczy odpowiedzialność.
- Procedura reklamacyjna – sposób zgłoszenia problemu, miejsce dostarczenia produktu i wymagane dokumenty.
- Czas trwania oraz warunki ochrony – w tym ewentualne wyłączenia odpowiedzialności.
- Informacja o prawach ustawowych – wyraźne stwierdzenie, że gwarancja nie ogranicza uprawnień konsumenta związanych z niezgodnością towaru z umową.
Obietnice zawarte w reklamie również mogą być częścią gwarancji. Gwarant nie może później jednostronnie zastąpić ich mniej korzystnymi warunkami, chyba że wcześniej prawidłowo sprostował reklamę.
Gwarancja a niezgodność towaru z umową
W języku potocznym ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy bywa nadal nazywana rękojmią. W odniesieniu do sprzedaży konsumenckiej właściwym określeniem jest jednak niezgodność towaru z umową. Gwarancja i ta ustawowa odpowiedzialność mają inną podstawę oraz dotyczą innych podmiotów.
| Cecha | Gwarancja | Niezgodność towaru z umową |
|---|---|---|
| Podstawa | Dobrowolne oświadczenie gwaranta, regulowane między innymi przez art. 577 i następne Kodeksu cywilnego. | Uprawnienia wynikające bezpośrednio z przepisów prawa. |
| Charakter | Dobrowolna ochrona, której warunki określa gwarant. | Ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy za brak zgodności towaru z umową. |
| Podmiot odpowiedzialny | Gwarant, którym może być producent, importer, dystrybutor albo sprzedawca. | Sprzedawca, u którego konsument kupił towar. |
| Czas trwania | Zależy od oświadczenia gwarancyjnego. Jeżeli nie wskazano terminu, wynosi 2 lata od wydania towaru. | Zakres i terminy wynikają z przepisów dotyczących niezgodności towaru z umową. |
| Zakres ochrony | Wynika z warunków gwarancji i może obejmować naprawę, wymianę, zwrot pieniędzy lub inne świadczenia. | Uprawnienia konsumenta określają przepisy, a odpowiedzialność ponosi sprzedawca. |
Nie można więc traktować gwarancji i niezgodności towaru z umową jako tego samego prawa. Różnią się między innymi podmiotem, do którego kieruje się reklamację, oraz zakresem możliwych żądań.
Jak długo trwa gwarancja i co dzieje się po naprawie?
Gwarant może sam określić czas trwania ochrony. Jeżeli nie poda terminu, przyjmuje się, że gwarancja trwa 2 lata od dnia wydania towaru konsumentowi. Szczegółowe zasady wynikają z oświadczenia gwarancyjnego oraz art. 577 i 581 Kodeksu cywilnego.
Po naprawie termin nie zawsze zaczyna się od nowa dla całego produktu. Nowy bieg ochrony dotyczy określonych sytuacji:
- Wymiana całego towaru powoduje rozpoczęcie biegu gwarancji od chwili dostarczenia nowego produktu.
- Istotna naprawa powoduje rozpoczęcie terminu od chwili przekazania naprawionego towaru.
- Wymiana części rozpoczyna bieg gwarancji od nowa w odniesieniu do wymienionej części.
- Inne przypadki reklamacyjne wydłużają ochronę o czas, w którym konsument nie mógł korzystać z towaru z powodu zgłoszonej reklamacji.
Jeżeli na przykład lodówka przebywała miesiąc w serwisie, a naprawa nie była istotna i nie wymieniono części, okres gwarancji wydłuża się o ten miesiąc. Gdy wymieniono wadliwy element, nowy termin biegnie w odniesieniu do tego elementu.
Czy gwarancja wyklucza prawa ustawowe?
Nie. Skorzystanie z gwarancji nie pozbawia konsumenta praw wynikających z niezgodności towaru z umową. Możesz wybrać reklamację u gwaranta albo zgłosić problem sprzedawcy. Decyzja zależy między innymi od zakresu ochrony, przewidywanego czasu rozpatrzenia i tego, jakie rozwiązanie przewidują warunki gwarancji.
Jeżeli gwarant odmówi naprawy lub wymiany, konsument może skierować reklamację do sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową. Dotyczy to także sytuacji, w której produkt został wcześniej naprawiony albo wymieniony w ramach gwarancji. Wykonanie uprawnień gwarancyjnych nie usuwa odpowiedzialności sprzedawcy.
W czasie korzystania z gwarancji bieg terminu na wykonanie uprawnień związanych z niezgodnością towaru z umową zostaje zawieszony od dnia zawiadomienia sprzedawcy o wadzie. Zaczyna biec dalej po odmowie uznania reklamacji gwarancyjnej albo po upływie terminu na wykonanie obowiązków przez gwaranta.
Gwarancja jest więc dodatkową, dobrowolną ścieżką ochrony. Jej warunki trzeba sprawdzić w oświadczeniu gwarancyjnym, ale nie mogą one wyłączyć ustawowych praw konsumenta wobec sprzedawcy.
