Tak, pęknięta podeszwa może podlegać reklamacji, jeśli przyczyną uszkodzenia jest niezgodność towaru z umową, na przykład wada materiałowa, konstrukcyjna lub wykonawcza. Samo określenie „uszkodzenie mechaniczne” nie przesądza jeszcze o odmowie. Liczy się to, dlaczego podeszwa pękła i czy stało się to podczas normalnego użytkowania.
„Uszkodzenie mechaniczne” nie oznacza automatycznej odmowy
Każde pęknięcie powstaje pod wpływem sił mechanicznych. Dotyczy to także uszkodzeń pojawiających się podczas zwykłego chodzenia. Dlatego trzeba odróżnić mechanizm powstania pęknięcia od jego przyczyny.
Jeżeli podeszwa pękła po nadepnięciu na szkło, uderzeniu o ostrą krawędź albo kontakcie z substancją niszczącą materiał, odpowiedzialność sprzedawcy może być wyłączona. Inaczej wygląda sytuacja, gdy pęknięcie pojawia się w miejscu zginania po krótkim czasie użytkowania, bez konkretnego zdarzenia z winy konsumenta. Wtedy przyczyną może być między innymi słaba jakość gumy, niewłaściwa konstrukcja albo błąd wykonania.
Sprzedawca powinien wskazać konkretną przyczynę uszkodzenia, a nie poprzestać na ogólnym haśle. Prawidłowa analiza powinna wyjaśniać, co się uszkodziło, w jaki sposób doszło do pęknięcia i dlaczego uznano, że odpowiada za nie użytkownik.
Samo nazwanie pęknięcia „mechanicznym” nie wyjaśnia, czy powstało ono z winy konsumenta, czy wskutek niewystarczającej trwałości produktu.
Kiedy pęknięta podeszwa podlega reklamacji?
Oceniając zasadność reklamacji, trzeba uwzględnić czas użytkowania, przeznaczenie obuwia, sposób jego używania, stan całej pary oraz miejsce i charakter pęknięcia. Przykładowe sytuacje przedstawia tabela:
| Przyczyna pęknięcia | Czy podlega reklamacji? | Uzasadnienie |
|---|---|---|
| Wada materiałowa podeszwy | Najczęściej tak | Materiał mógł mieć zbyt małą odporność na zginanie lub pękanie. |
| Wada konstrukcyjna lub wykonawcza | Najczęściej tak | Nieprawidłowe połączenie elementów albo błędna konstrukcja mogły doprowadzić do przedwczesnego uszkodzenia. |
| Przypadkowe uderzenie lub przecięcie | Zwykle nie | Jeżeli uszkodzenie powstało wskutek konkretnego zdarzenia związanego z użytkowaniem, sprzedawca może nie odpowiadać za jego skutki. |
| Naturalne zużycie | Zależy od okoliczności | Zużycie musi być adekwatne do czasu, częstotliwości i sposobu używania obuwia. |
Co oznacza niezgodność towaru z umową?
Reklamację składa się obecnie przede wszystkim z tytułu niezgodności towaru z umową. Zgodnie z ustawą o prawach konsumenta obuwie powinno między innymi nadawać się do zwykłego celu, mieć typową jakość i funkcjonalność oraz cechować się trwałością, której można rozsądnie oczekiwać od produktu tego rodzaju.
Pęknięcie podeszwy może oznaczać brak takiej trwałości, zwłaszcza gdy pojawiło się po krótkim czasie i podczas normalnego chodzenia. Nie oznacza to jednak, że każda uszkodzona para musi zostać zareklamowana pozytywnie. Sprzedawca może odmówić, jeżeli wykaże, że przyczyną był wypadek, niewłaściwe używanie, kontakt z ostrym przedmiotem albo nieprawidłowa konserwacja.
Domniemanie istnienia wady przez dwa lata
Art. 43c ustawy o prawach konsumenta przewiduje, że sprzedawca odpowiada za brak zgodności towaru z umową istniejący w chwili dostarczenia i ujawniony w ciągu dwóch lat od tej chwili. Jeżeli problem ujawni się w tym okresie, domniemywa się, że istniał już w momencie dostarczenia obuwia, chyba że zostanie udowodnione inaczej albo charakter towaru lub uszkodzenia wyklucza zastosowanie tego domniemania.
W praktyce oznacza to, że konsument nie musi od razu samodzielnie udowadniać, iż podeszwa miała wadę od początku. Jeżeli sprzedawca twierdzi, że pęknięcie wynika z winy użytkownika, powinien wskazać podstawę takiego stanowiska i wykazać związek między konkretnym działaniem konsumenta a uszkodzeniem.
Dwuletni okres nie oznacza, że każde pęknięcie po wielu miesiącach automatycznie jest wadą. Znaczenie nadal ma trwałość obuwia oraz intensywność jego używania. Reklamację najlepiej złożyć możliwie szybko po zauważeniu problemu, ponieważ ułatwia to udokumentowanie stanu butów.
Co zrobić po odrzuceniu reklamacji?
Odmowna decyzja nie kończy automatycznie sprawy. Najpierw przeanalizuj jej uzasadnienie i sprawdź, czy sprzedawca wskazał konkretną przyczynę pęknięcia, czy tylko użył ogólnego sformułowania. Następnie możesz wykonać następujące kroki:
- Poproś o ponowne przeanalizowanie reklamacji i wskaż, że samo określenie „uszkodzenie mechaniczne” nie wyjaśnia przyczyny pęknięcia.
- Dołącz zdjęcia podeszwy, miejsca uszkodzenia oraz ogólnego stanu obuwia, a także dowód zakupu, jeśli nie został wcześniej przedstawiony.
- Zwróć się do miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów o bezpłatną pomoc w ocenie stanowiska sprzedawcy.
- Jeżeli spór ma charakter techniczny, rozważ opinię niezależnego rzeczoznawcy specjalizującego się w obuwiu.
Paragon nie jest jedynym dowodem zakupu. Możesz wykorzystać również potwierdzenie płatności kartą, historię rachunku, fakturę, wiadomość z potwierdzeniem zamówienia lub inny wiarygodny dokument wskazujący zakup u danego przedsiębiorcy.
Jeżeli buty były przecenione, sama obniżka ceny także nie odbiera prawa do reklamacji. Wyjątek dotyczy konkretnej cechy, o której zostałeś wyraźnie poinformowany przed zakupem i którą zaakceptowałeś. Przykładowe przebarwienie wskazane jako powód obniżki nie wyklucza reklamacji późniejszego pęknięcia podeszwy.
Pęknięta podeszwa może więc być podstawą reklamacji, gdy uszkodzenie wskazuje na przedwczesną utratę właściwości obuwia podczas normalnego użytkowania. O wyniku decyduje przyczyna pęknięcia, a nie sama etykieta „uszkodzenie mechaniczne”.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego konkretnej reklamacji warto skonsultować sprawę z rzecznikiem konsumentów lub prawnikiem.
