Rękojmia na elektronikę to potoczne określenie ustawowej odpowiedzialności sprzedawcy za niezgodność towaru z umową. Przy zakupie konsumenckim trwa ona co do zasady 2 lata od wydania sprzętu i działa niezależnie od gwarancji producenta.
Rękojmia a gwarancja – najważniejsze różnice
Od 1 stycznia 2023 roku w relacjach z konsumentami podstawowym określeniem jest odpowiedzialność za niezgodność towaru z umową. W codziennym języku nadal często mówi się o rękojmi. Chodzi jednak o tę samą ustawową ścieżkę dochodzenia roszczeń od sprzedawcy.
Gwarancja działa obok niej. Jest dobrowolnym zobowiązaniem gwaranta, którym najczęściej zostaje producent, ale może nim być także importer, dystrybutor lub sprzedawca. Szczegóły zależą od dokumentu gwarancyjnego.
| Cecha | Rękojmia, czyli niezgodność towaru z umową | Gwarancja |
| Podmiot odpowiedzialny | Sprzedawca, u którego kupiono produkt | Gwarant wskazany w dokumencie, najczęściej producent |
| Podstawa | Ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy | Dobrowolne zobowiązanie określone w gwarancji |
| Czas trwania | Co do zasady 2 lata od wydania towaru konsumentowi | Okres wskazany przez gwaranta, który może być krótszy lub dłuższy |
| Zakres roszczeń | Naprawa, wymiana, obniżenie ceny, a w określonych sytuacjach odstąpienie od umowy | Zakres i sposób naprawy określa dokument gwarancyjny |
| Charakter | Obowiązkowa ochrona ustawowa | Dobrowolna ochrona dodatkowa |
Skorzystanie z gwarancji nie odbiera praw wobec sprzedawcy. Możesz wybrać ścieżkę, która w danej sytuacji będzie wygodniejsza. Nie trzeba też korzystać najpierw z gwarancji, aby później złożyć reklamację z tytułu niezgodności towaru z umową.
Kiedy elektronika jest niezgodna z umową?
Reklamacja jest uzasadniona, gdy sprzęt nie odpowiada opisowi, nie ma właściwości przedstawionych przez sprzedawcę albo nie nadaje się do zwykłego lub uzgodnionego celu. Dotyczy to między innymi telefonu, laptopa, telewizora, aparatu czy innego urządzenia elektronicznego.
Przykłady niezgodności fizycznej obejmują:
- urządzenie nie ma właściwości deklarowanych w ofercie, instrukcji lub reklamie
- sprzęt nie działa tak, jak powinien produkt tego rodzaju
- towar nie nadaje się do celu, o którym poinformowano sprzedawcę przed zakupem
- produkt został wydany w stanie niekompletnym, na przykład bez elementu potrzebnego do jego uruchomienia
Niezgodność może mieć także charakter prawny. Wystąpi wtedy, gdy rzecz należy do osoby trzeciej, jest obciążona prawem takiej osoby albo korzystanie z niej ogranicza decyzja właściwego organu. W przypadku typowej awarii elektroniki najczęściej chodzi jednak o problem techniczny, brak deklarowanej funkcji lub niezgodność z opisem.
Jak złożyć reklamację krok po kroku?
Reklamację z tytułu niezgodności towaru z umową kierujesz do sprzedawcy. Paragon ułatwia sprawę, ale jego brak nie zawsze przekreśla roszczenie. Zakup można potwierdzić także fakturą, potwierdzeniem płatności, korespondencją ze sklepem lub innym dowodem.
Przed wysłaniem zgłoszenia przygotuj:
- dowód zakupu lub inne potwierdzenie zawarcia umowy
- model urządzenia i numer seryjny, jeśli występuje
- opis usterki oraz informację, kiedy się ujawniła
- zdjęcia, nagranie lub korespondencję potwierdzającą problem
- informację, czego żądasz od sprzedawcy
Sam proces może wyglądać następująco:
- Opisz niezgodność – wskaż, co nie działa i w jaki sposób sprzęt odbiega od umowy.
- Wybierz podstawowe żądanie – co do zasady możesz żądać naprawy albo wymiany towaru na zgodny z umową.
- Złóż reklamację sprzedawcy – zrób to w sposób pozwalający potwierdzić datę zgłoszenia, na przykład pocztą elektroniczną lub przez formularz sklepu.
- Rozważ dalsze roszczenia – obniżenie ceny lub odstąpienie od umowy wchodzą w grę w przypadkach przewidzianych przepisami, między innymi gdy naprawa albo wymiana są niemożliwe, nieskuteczne lub sprzedawca nie doprowadził towaru do zgodności.
Zwrot pieniędzy nie jest zwykle pierwszym żądaniem przy reklamacji. Najpierw przepisy przewidują doprowadzenie produktu do zgodności z umową przez naprawę lub wymianę, choć w określonych okolicznościach konsument może od razu skorzystać z innych uprawnień.
Rękojmia czy gwarancja – którą ścieżkę wybrać?
Reklamacja u sprzedawcy może być korzystniejsza, gdy chcesz skorzystać z ustawowej ochrony i nie zależeć od tego, czy producent ma sprawny serwis w Polsce. Sprzedawca nie może zastąpić tej odpowiedzialności samą informacją, że producent udziela gwarancji.
Gwarancja bywa wygodniejsza, gdy autoryzowany serwis producenta działa szybko, ma dostęp do części i oferuje wymianę urządzenia na zasadach korzystniejszych niż standardowa procedura. Trzeba jednak sprawdzić dokument gwarancyjny, zwłaszcza wyłączenia, zakres ochrony oraz wymagane dokumenty.
Przy wyborze uwzględnij także rodzaj awarii, dostępność punktu serwisowego, czas realizacji i to, czy gwarancja obejmuje konkretny element. Przykładowo bateria może podlegać odrębnym warunkom niż całe urządzenie. Przedłużona gwarancja lub dodatkowe ubezpieczenie również nie zastępują ustawowych praw wobec sprzedawcy, a ich zakres trzeba oceniać według umowy.
Najważniejsza zasada jest prosta – przy awarii elektroniki możesz zwrócić się do sprzedawcy w ramach odpowiedzialności za niezgodność towaru z umową albo do gwaranta na warunkach gwarancji. Wybór zależy od tego, która procedura daje w Twojej sytuacji szybsze lub korzystniejsze rozwiązanie.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.
