Buty możesz reklamować u sprzedawcy przez 2 lata od ich wydania, nawet bez paragonu. W przypadku zakupów dokonanych od 1 stycznia 2023 r. właściwą podstawą jest „niezgodność towaru z umową”, choć wiele osób nadal mówi na nią „rękojmia”. Sprzedawca ma 14 dni kalendarzowych na odpowiedź na reklamację.
Rękojmia na buty – jakie przepisy obowiązują?
Reklamacja obuwia jest ustawowym prawem konsumenta. Przy zakupach dokonanych od 1 stycznia 2023 r. odpowiedzialność sprzedawcy za wadliwy produkt określa Ustawa o prawach konsumenta, a używany w przepisach termin to niezgodność towaru z umową. „Rękojmia” pozostaje potocznym określeniem oraz właściwą nazwą dla starszych umów, zawartych przed tą datą.
Nie jest to gwarancja producenta. Odpowiedzialności sprzedawcy nie można wyłączyć regulaminem sklepu ani zastąpić obowiązkiem skorzystania z gwarancji. Reklamację z tytułu niezgodności towaru z umową składasz u przedsiębiorcy, od którego kupiono buty.
Niezgodność towaru z umową a gwarancja
Obie ścieżki mogą dotyczyć tego samego problemu, ale opierają się na innych zasadach. Najważniejsze różnice przedstawia tabela:
| Cecha | Niezgodność z umową | Gwarancja |
|---|---|---|
| Podstawa | Ustawa o prawach konsumenta | Dobrowolne oświadczenie gwaranta |
| Kto odpowiada? | Sprzedawca | Producent, sprzedawca lub inny gwarant wskazany w dokumencie |
| Czas trwania | Zasadniczo 2 lata od wydania butów | Termin i warunki określa dokument gwarancyjny |
| Zakres praw | Wynika z ustawy i nie może być ograniczony na niekorzyść konsumenta | Wynika z warunków gwarancji |
| Gdzie składasz reklamację? | U sprzedawcy | U gwaranta wskazanego w dokumencie |
Wybór gwarancji nie odbiera prawa do późniejszego dochodzenia roszczeń od sprzedawcy. Nie trzeba jednak korzystać z obu podstaw jednocześnie. Przy zakupach konsumenckich ścieżka ustawowa bywa wygodniejsza, bo jej zakres wynika bezpośrednio z przepisów, a nie z warunków producenta.
Jakie wady butów można reklamować?
Reklamacja może dotyczyć wady materiałowej, konstrukcyjnej albo technologicznej, jeśli buty nie mają właściwości, których można oczekiwać od towaru danego rodzaju, albo nie nadają się do zwykłego używania zgodnie z przeznaczeniem. Przykłady obejmują:
- Wady materiałowe – pękanie lub rozdarcie cholewki, odbarwienia, łuszczenie powłoki, szybkie przecieranie podszewki.
- Wady konstrukcyjne – rozklejanie podeszwy, pękanie spodów, odłamywanie obcasa, wadliwe połączenie podeszwy z cholewką.
- Wady technologiczne – krzywe szycie, źle osadzony obcas, asymetria pary, wadliwe zamki lub rzepy.
- Wady wpływające na używanie – elementy powodujące otarcia, niewłaściwa wysokość obcasa albo wykonanie niezgodne z opisem produktu.
Nie każda usterka oznacza niezgodność towaru z umową. Sprzedawca co do zasady nie odpowiada za naturalne zużycie, przetarcia i obicia powstałe podczas eksploatacji ani za uszkodzenia wynikające z niewłaściwego użytkowania, czyszczenia lub kontaktu z chemikaliami. Znaczenie ma przeznaczenie obuwia, sposób jego używania i instrukcje pielęgnacji.
Ostrzeżenie: rozklejenie po krótkim czasie normalnego użytkowania może wskazywać na wadę, ale uszkodzenie po praniu w pralce, działaniu wysokiej temperatury lub użyciu nieodpowiedniego środka czyszczącego może zostać uznane za skutek działania kupującego.
Jak złożyć reklamację butów krok po kroku?
Nie musisz korzystać z gotowego formularza sklepu. Reklamację można napisać samodzielnie, a najważniejsze jest jasne opisanie problemu i wskazanie żądania.
- Wyczyść buty zgodnie z zaleceniami producenta. Nie stosuj agresywnych środków. Czyste obuwie ułatwia ocenę wady, choć przepisy nie wymagają idealnego wyglądu produktu.
- Przygotuj dowód zakupu. Paragon nie jest konieczny. Może go zastąpić potwierdzenie płatności kartą, przelew, faktura, e-mail z zamówieniem, historia zakupu w sklepie internetowym albo inne wiarygodne dowody.
- Opisz wadę konkretnie. Podaj datę zakupu lub wydania, moment zauważenia problemu, sposób użytkowania oraz widoczne objawy, na przykład „podeszwa odkleiła się przy prawidłowym użytkowaniu po trzech miesiącach”.
- Wskaż swoje żądanie. Możesz żądać naprawy, wymiany, obniżenia ceny albo – w przypadkach przewidzianych prawem – odstąpienia od umowy i zwrotu pieniędzy.
- Złóż reklamację u sprzedawcy i zachowaj potwierdzenie. Przy zakupie internetowym postępuj zgodnie z adresem i procedurą reklamacyjną sklepu. Dokumenty możesz przekazać osobiście, pocztą lub kurierem.
- Pilnuj terminu odpowiedzi. Sprzedawca powinien ustosunkować się do żądania w ciągu 14 dni kalendarzowych od otrzymania reklamacji. Brak odpowiedzi w tym czasie oznacza uznanie reklamacji w zakresie zgłoszonego żądania.
Do zgłoszenia warto dołączyć zdjęcia wady, zwłaszcza gdy buty są odsyłane. Zachowaj kopię pisma, potwierdzenie nadania i korespondencję ze sklepem. Koszty doprowadzenia towaru do zgodności z umową, w tym uzasadnione koszty przesyłki, obciążają sprzedawcę.
Czego można żądać od sprzedawcy?
W reklamacji wskaż jedno konkretne rozwiązanie. Uprawnienia konsumenta obejmują:
- Naprawę – bezpłatne usunięcie wady, jeśli jest możliwe bez nadmiernych kosztów i niedogodności.
- Wymianę – przekazanie nowej pary wolnej od niezgodności, jeśli wymiana jest możliwa.
- Obniżenie ceny – kwota obniżki powinna odpowiadać wpływowi wady na wartość obuwia.
- Odstąpienie od umowy – rozwiązanie umowy i zwrot pieniędzy, gdy niezgodność jest istotna albo naprawa lub wymiana nie zostały wykonane prawidłowo.
Naprawa lub wymiana są zwykle pierwszym sposobem doprowadzenia obuwia do zgodności z umową. Zwrot pieniędzy może być uzasadniony, gdy wada jest istotna, sprzedawca odmówił naprawy lub wymiany, nie usunął problemu albo wada pojawiła się ponownie mimo wcześniejszej próby naprawy. Sprzedawca może zakwestionować odstąpienie, jeżeli wykaże, że niezgodność jest nieistotna.
Terminy reklamacji butów
Dla zakupów dokonanych od 1 stycznia 2023 r. najważniejsze są następujące terminy:
| Termin | Co oznacza? | Znaczenie dla konsumenta |
|---|---|---|
| 2 lata | Okres odpowiedzialności sprzedawcy od wydania butów | Wada powinna ujawnić się w tym czasie |
| 2 lata | Domniemanie istnienia niezgodności przy wydaniu | Co do zasady to sprzedawca musi wykazać, że problem powstał z winy użytkownika |
| 14 dni kalendarzowych | Termin na ustosunkowanie się do reklamacji | Brak odpowiedzi oznacza uznanie żądania |
| 6 lat | Ogólny termin przedawnienia roszczeń konsumenta | Nie warto jednak zwlekać ze zgłoszeniem, bo szybkie działanie ułatwia udowodnienie przyczyny wady |
Okres dwóch lat liczy się od wydania obuwia, a nie zawsze od dnia złożenia zamówienia. Przy zakupie internetowym będzie to zazwyczaj dzień doręczenia paczki. W przypadku starszych umów zastosowanie mogą mieć wcześniejsze przepisy o rękojmi, dlatego przy zakupie sprzed 1 stycznia 2023 r. trzeba ocenić datę zawarcia umowy.
Co zrobić, gdy reklamacja zostanie odrzucona?
Poproś sprzedawcę o pisemne uzasadnienie odmowy i sprawdź, czy odnosi się ono do konkretnej wady oraz sposobu użytkowania. Możesz złożyć odwołanie, przedstawiając zdjęcia, dodatkowy opis albo dowód, że obuwie było używane zgodnie z przeznaczeniem. Opinia rzeczoznawcy specjalizującego się w obuwiu może pomóc, szczególnie przy sporze o przyczynę rozklejenia, pęknięcia lub przetarcia.
Bezpłatnej pomocy udziela miejscowy rzecznik konsumentów. Może wyjaśnić sytuację, pomóc przygotować pismo albo zwrócić się do przedsiębiorcy. Informacji o właściwym rzeczniku można szukać za pośrednictwem UOKiK. W sprawie problemów z przyjęciem reklamacji można też skontaktować się z Inspekcją Handlową. Jeśli spór nadal nie zostanie rozwiązany, pozostaje dochodzenie roszczeń na drodze sądowej.
Najważniejsze jest proste: opisz wadę, wskaż żądanie, zachowaj dowód złożenia reklamacji i pilnuj 14 dni na odpowiedź. Brak paragonu sam w sobie nie zamyka drogi do dochodzenia praw.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
