Firma może reklamować wadliwy towar na podstawie rękojmi. Inaczej wygląda natomiast zwrot bez podania przyczyny. Z ustawowego prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość w ciągu 14 dni może skorzystać osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, jeżeli zakup nie ma charakteru zawodowego. Spółka nie uzyskuje tego uprawnienia tylko dlatego, że kupiła towar przez internet.

Rękojmia a zwrot towaru kupionego na firmę

Rękojmia dotyczy sytuacji, w której towar ma wadę fizyczną lub prawną. Przedsiębiorca może wtedy zgłosić reklamację sprzedawcy i żądać, zależnie od okoliczności, naprawy, wymiany, obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy. Podstawą są przepisy o rękojmi, w tym art. 5564 Kodeksu cywilnego.

Zwrot w ciągu 14 dni jest czymś innym. Dotyczy odstąpienia od umowy zawartej na odległość bez wskazywania wady i bez konieczności uzasadniania decyzji. W przypadku przedsiębiorcy uprawnienie to nie przysługuje każdej firmie. Art. 3855 Kodeksu cywilnego rozszerza wybrane prawa konsumenckie na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, ale tylko wtedy, gdy umowa nie ma dla niej charakteru zawodowego.

Podmiot Prawo do rękojmi Prawo do zwrotu w ciągu 14 dni
Konsument Tak, gdy towar ma wadę Tak, przy umowie zawartej na odległość, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach
JDG, zakup niezawodowy Tak Tak, jeżeli spełnione są warunki dotyczące umowy zawartej na odległość
JDG, zakup zawodowy Tak, o ile rękojmia nie została skutecznie ograniczona zgodnie z prawem Nie na zasadach konsumenckich
Spółka kapitałowa Tak, na zasadach właściwych dla przedsiębiorcy Nie, chyba że sprzedawca dobrowolnie przewidział zwrot w regulaminie

W praktyce oznacza to, że faktura wystawiona na firmę nie pozbawia automatycznie jednoosobowego przedsiębiorcy wszystkich praw konsumenckich. Nie daje jednak także każdej firmie możliwości zwrotu towaru bez przyczyny.

Co oznacza zawodowy charakter zakupu?

Przepisy nie zawierają zamkniętej definicji charakteru zawodowego. Najważniejsze jest to, czy zakup pozostaje bezpośrednio związany z przedmiotem działalności przedsiębiorcy i służy świadczeniu usług albo wykonywaniu podstawowych czynności zawodowych. Przy ocenie znaczenie może mieć wpis w CEIDG, w tym kody PKD, ale nie zawsze rozstrzyga on sprawę w sposób oczywisty.

Przy ocenie zakupu pomocne są następujące kryteria:

  • Bezpośredni związek z usługą – aparat kupiony przez fotografa lub specjalistyczne narzędzie nabyte przez fachowca może być uznane za zakup zawodowy.
  • Funkcja towaru – sprzęt wykorzystywany jako narzędzie pracy częściej ma charakter zawodowy niż wyposażenie socjalne biura.
  • Przedmiot działalności w CEIDG – wpis pomaga sprzedawcy ocenić, czy towar odpowiada profilowi działalności.
  • Rodzaj prowadzonej działalności – ten sam produkt może być zawodowy dla jednej osoby, a niezawodowy dla innej.

Przykładowo, laptop kupiony przez programistę do wykonywania usług może być uznany za związany bezpośrednio z jego działalnością. Inaczej można ocenić ekspres do kawy albo chłodziarkę przeznaczoną do firmowej kuchni agencji reklamowej. Taki sprzęt służy funkcjonowaniu biura, ale nie jest narzędziem świadczenia usług reklamowych.

Ocena nie zawsze jest jednoznaczna. Pojedynczy kod PKD może obejmować różne czynności, a rzeczywiste wykorzystanie towaru może odbiegać od formalnego opisu działalności. W razie sporu sprzedawca i przedsiębiorca mogą odmiennie interpretować te same okoliczności.

Jak zgłosić reklamację wadliwego towaru?

Jeżeli problem dotyczy wady, nie powołuj się wyłącznie na prawo do zwrotu. Złóż reklamację z tytułu rękojmi i jasno wskaż, czego żądasz. Przygotowanie zgłoszenia może przebiegać w kilku krokach:

  1. Opisz wadę i wskaż, kiedy została zauważona.
  2. Dołącz dowód zakupu, na przykład fakturę, potwierdzenie zamówienia albo płatności.
  3. Wybierz żądanie – naprawę, wymianę towaru, obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy, jeżeli pozwalają na to okoliczności.
  4. Przekaż reklamację sprzedawcy w sposób pozwalający potwierdzić jej złożenie.
  5. Zachowaj kopię zgłoszenia, zdjęcia wady i korespondencję ze sprzedawcą.

Żądanie odstąpienia od umowy z powodu wady nie jest tym samym co ustawowy 14-dniowy zwrot. W pierwszym przypadku przyczyną jest niezgodność towaru z umową lub wada, w drugim przedsiębiorca korzysta z uprawnienia do rezygnacji z zakupu bez podawania powodu.

Sprawdź regulamin sprzedaży B2B. W umowie albo regulaminie mogą znajdować się postanowienia ograniczające rękojmię. Nie oznacza to jednak, że sprzedawca może dowolnie pozbawić przedsiębiorcy wszystkich uprawnień. Ocena skuteczności takiego zapisu zależy od jego treści, statusu kupującego i konkretnej umowy.


Co zapamiętać?

Rękojmia za wadliwy towar może przysługiwać każdej firmie, także spółce. Zwrot bez podania przyczyny w ciągu 14 dni jest natomiast uprawnieniem osoby prowadzącej JDG, gdy zakup nie ma charakteru zawodowego. Ponieważ ustawa nie definiuje tego pojęcia w sposób ścisły, znaczenie mają między innymi profil działalności, wpis w CEIDG i rzeczywiste przeznaczenie towaru. Jeśli strony nie potrafią uzgodnić oceny zakupu, ostateczne rozstrzygnięcie należy do sądu.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie konkretnej umowy lub sporu warto skonsultować się z prawnikiem.