Upadłość sklepu nie oznacza końca Twoich praw, ale zmienia sposób ich dochodzenia. Rękojmia lub ustawowa reklamacja kierowana jest do sprzedawcy, natomiast gwarancję realizuje producent albo inny gwarant. W pierwszej kolejności sprawdź więc dokument gwarancyjny, a jeśli płatność była kartą, rozważ także chargeback.
Kto odpowiada za wadliwy towar?
Trzeba rozdzielić dwie podstawy reklamacji. Rękojmia, a przy nowszych zakupach odpowiedzialność za niezgodność towaru z umową, wiąże konsumenta ze sprzedawcą. Gwarancja jest dobrowolnym, dodatkowym zobowiązaniem producenta, importera albo innego gwaranta. Jej zakres wynika z dokumentu gwarancyjnego.
Jeżeli sklep ogłosił upadłość, reklamacja z tytułu odpowiedzialności sprzedawcy staje się trudniejsza, ale nie znika automatycznie. Roszczenie może trzeba będzie zgłosić w postępowaniu upadłościowym. Sama upadłość sklepu nie odbiera natomiast możliwości skorzystania z gwarancji, o ile gwarant nadal działa i przyjmuje zgłoszenia.
| Podmiot | Status | Możliwość reklamacji | Komentarz |
|---|---|---|---|
| Sklep | Upadłość | Ograniczona | Roszczenie z rękojmi lub odpowiedzialności ustawowej może wymagać zgłoszenia do masy upadłości. |
| Producent lub inny gwarant | Działa | Tak | Możesz skorzystać z gwarancji zgodnie z jej warunkami, niezależnie od upadłości sklepu. |
| Producent lub inny gwarant | Upadłość | Ograniczona | Roszczenia gwarancyjne mogą wymagać zgłoszenia w postępowaniu upadłościowym. |
| Serwis | Działa | W określonych sytuacjach | Może odpowiadać za wadliwie wykonaną odpłatną naprawę lub montaż. |
Gwarancja nie wyłącza ustawowej odpowiedzialności sprzedawcy. Jeżeli sklep jeszcze formalnie działa albo syndyk przyjmuje korespondencję, nie powinien odsyłać Cię wyłącznie do producenta. Przy zakupach dokonanych obecnie stosuje się przepisy o zgodności towaru z umową. Dla starszych zakupów, na przykład z kwietnia 2014 roku, znaczenie mogą mieć przepisy dawnej ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. W takiej sprawie trzeba uwzględnić datę zawarcia umowy.
Jak reklamować towar po upadłości sklepu?
Postępuj w kolejności, która pozwoli szybko sprawdzić najmniej obciążające rozwiązanie:
- Sprawdź gwarancję producenta – znajdź kartę gwarancyjną, okres ochrony, dane gwaranta i sposób zgłoszenia awarii. Jeżeli producent nadal działa, zgłoś usterkę bezpośrednio do niego lub wskazanego serwisu.
- Ustal status sklepu – sprawdź, czy została ogłoszona upadłość, czy działa syndyk i gdzie należy kierować korespondencję. Złóż reklamację na piśmie, zachowując potwierdzenie wysłania.
- Zbierz dowody – przygotuj dowód zakupu, potwierdzenie płatności, kartę gwarancyjną, opis usterki, wcześniejsze protokoły napraw, korespondencję ze sklepem i serwisem oraz dokumenty dotyczące upadłości.
- Zgłoś wierzytelność, jeśli jest to wymagane – gdy sklep lub producent nie może spełnić roszczenia, sprawdź zasady zgłoszenia wierzytelności w konkretnym postępowaniu upadłościowym. Przy większej wartości sprzętu rozważ konsultację z prawnikiem.
W piśmie wskaż datę zakupu, dokładny opis wady, datę jej ujawnienia i konkretne żądanie. Nie ograniczaj się do telefonu, ponieważ później trudno wykazać, kiedy i komu zgłoszono reklamację.
Czy można reklamować u producenta, gdy sklep zbankrutował?
Tak, ale tylko wtedy, gdy istnieje gwarancja obejmująca dany towar i producent lub wskazany gwarant może ją realizować. Gwarant może wymagać kontaktu z autoryzowanym serwisem, przedstawienia dowodu zakupu albo spełnienia innych warunków określonych w dokumencie gwarancyjnym.
Jeżeli producent również ogłosił upadłość, gwarancja nie musi wygasnąć z samego powodu upadłości. Jej wykonanie może jednak stać się niemożliwe albo zostać przekształcone w roszczenie pieniężne wobec masy upadłości. Serwis nie zawsze ma obowiązek naprawiać sprzęt bezpłatnie po upadłości gwaranta. Inaczej może być wtedy, gdy serwis sam wadliwie wykonał odpłatną usługę, na przykład źle zamontował część.
Chargeback przy płatności kartą
Jeśli za towar zapłaciłeś kartą Visa lub Mastercard, skontaktuj się z bankiem, który ją wydał, i zapytaj o procedurę chargebacku, czyli obciążenia zwrotnego. Upadłość sklepu nie wyklucza automatycznie złożenia takiej reklamacji, choć bank ocenia sprawę według regulaminu i zasad organizacji płatniczej.
Przy zgłoszeniu bank może poprosić o:
- potwierdzenie transakcji kartą i jej datę,
- dowód zakupu lub potwierdzenie zamówienia,
- opis wady albo informację o niedostarczeniu towaru,
- korespondencję ze sklepem, syndykiem lub serwisem.
Chargeback nie jest gwarantowanym zwrotem pieniędzy. Bank może czasowo zwrócić środki albo je zablokować na czas postępowania, a następnie poprosić o dodatkowe dokumenty. Zgłoś sprawę możliwie szybko, ponieważ regulaminy banków i organizacji płatniczych przewidują terminy na reklamację transakcji.
Na co uważać przy zgłoszeniu wierzytelności?
Zgłoszenie wierzytelności nie oznacza, że pieniądze zostaną szybko wypłacone. Postępowanie upadłościowe może trwać długo, a wysokość zwrotu zależy od majątku zgromadzonego w masie upadłości i kolejności zaspokajania wierzycieli. W praktyce zwrot może być tylko częściowy albo nie nastąpić.
Nie rezygnuj jednak z reklamacji u sprzedawcy tylko dlatego, że producent upadł. Jeśli masz podstawę do roszczenia ustawowego, wyślij je do właściwego adresata, a przy płatności kartą równolegle skontaktuj się z bankiem. Przy dużej wartości towaru lub sporze o przyczynę awarii pomocna może być opinia niezależnego serwisu i konsultacja z rzecznikiem konsumentów.
Najbardziej realna kolejność działań to zwykle: gwarancja działającego producenta, chargeback przy płatności kartą, a dopiero później zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Zachowaj każdy dokument i potwierdzenie wysyłki, bo bez nich dochodzenie roszczeń jest znacznie trudniejsze.
Artykuł nie stanowi porady prawnej i ma charakter wyłącznie informacyjny. W sprawie dotyczącej dużej wartości lub konkretnego postępowania upadłościowego skonsultuj się z prawnikiem albo rzecznikiem konsumentów.
