Co to jest zlecenie z wielkością ujawnianą?
Zlecenie z wielkością ujawnianą, oznaczane jako WUJ, to nie osobny typ zlecenia, lecz dodatkowy warunek jego realizacji. Pozwala ukryć przed innymi uczestnikami rynku pełny wolumen dużej oferty. W arkuszu zleceń widoczna jest tylko wskazana przez inwestora transza, a kolejne części pojawiają się dopiero po zrealizowaniu poprzednich. Dzięki temu rynek nie widzi od razu całej skali planowanej transakcji.
Jak działa zlecenie WUJ?
Inwestor określa w zleceniu całkowitą liczbę instrumentów oraz wielkość ujawnianą, czyli liczbę jednostek pokazywanych jednocześnie w arkuszu. Warunek można zastosować na przykład do zlecenia z limitem ceny. W takim przypadku zlecenie ma zwykły limit, ale jego pełny wolumen pozostaje niewidoczny.
Mechanizm działa etapami:
- Złożenie zlecenia – inwestor podaje całkowity wolumen, limit ceny oraz wielkość ujawnianą.
- Ujawnienie pierwszej transzy – w arkuszu pojawia się wyłącznie określona część zlecenia, a nie jego pełna liczba jednostek.
- Realizacja ujawnionej części – transza jest wykonywana zgodnie z zasadami priorytetu ceny i czasu.
- Ujawnienie kolejnej transzy – po wyczerpaniu poprzedniej części system pokazuje następną porcję na końcu kolejki zleceń z tym samym limitem.
Umieszczenie kolejnej transzy na końcu kolejki oznacza utratę dotychczasowego priorytetu czasu. Inwestor zyskuje więc mniejszą widoczność całego zlecenia, ale każda odnowiona część musi ustąpić miejsca wcześniej oczekującym ofertom z tym samym limitem.
Jeżeli do realizacji pozostanie mniej jednostek niż wynosi ustalona wielkość ujawniana, system pokazuje całą pozostałą część. WUJ nie sprawia więc, że ostatnia transza musi mieć identyczny rozmiar jak wcześniejsze.
Po co stosuje się wielkość ujawnianą?
Głównym powodem jest ograniczenie informacji dostępnej dla rynku. Pokazanie bardzo dużego wolumenu może wpłynąć na zachowanie innych inwestorów i na kurs instrumentu. Uczestnicy rynku mogą odczytać taką ofertę jako sygnał silnego popytu lub podaży, zmienić własne zlecenia albo próbować wykorzystać wiedzę o dużej transakcji.
WUJ pozwala rozłożyć widoczną ofertę na mniejsze transze. W arkuszu nie widać wtedy od razu całego „koszyka” akcji. Nie oznacza to jednak, że zlecenie jest niewidoczne w całości w każdej fazie obrotu. Sposób prezentowania danych może zależeć od zasad konkretnego systemu giełdowego i fazy sesji.
Jakie wymogi musi spełniać zlecenie WUJ?
Warunek wielkości ujawnianej jest dostępny tylko dla zleceń spełniających określone minima. Podstawowe parametry przedstawiają się następująco:
| Parametr | Wymóg minimalny |
|---|---|
| Wartość całego zlecenia | 50 000 PLN dla instrumentów notowanych w złotych lub 10 000 EUR dla instrumentów notowanych w euro |
| Wielkość ujawniana | 10 jednostek transakcyjnych |
Minimalna wielkość ujawniana dotyczy jednej transzy widocznej w arkuszu. Całe zlecenie może obejmować znacznie większy wolumen, który system odsłania etapami.
Z czym nie można łączyć WUJ?
Warunek WUJ nie może być dowolnie łączony z innymi parametrami zlecenia. Najważniejsze wyłączenia obejmują:
- PKC – zlecenie po każdej cenie.
- PCR – zlecenie po cenie rynkowej.
- PEG – zlecenie z limitem powiązanym z kursem referencyjnym.
- WIA – ważność „wykonaj i anuluj”.
- WLA – ważność „wykonaj lub anuluj”.
- Inne wybrane warunki, w tym limit aktywacji oraz zlecenia typu cross.
WUJ najlepiej rozumieć jako dodatkowy parametr widoczności wolumenu, a nie jako alternatywę dla zlecenia z limitem, PKC czy PCR. Jego zaletą jest ograniczenie informacji o skali transakcji, natomiast kosztem pozostaje utrata priorytetu czasu przy każdej kolejnej ujawnionej transzy.
