Co dzieje się z akcjami po zamknięciu sesji giełdowej?
Po godzinie 17:00 na GPW kończą się notowania ciągłe, ale aktywność związana z giełdą nie ustaje natychmiast. Do 17:05 trwa dogrywka, a później można przygotować i złożyć zlecenia na kolejną sesję. Nie zostaną one jednak zrealizowane od razu.
Co dzieje się z akcjami po 17:00?
O godzinie 17:00 kończy się podstawowa część sesji w systemie notowań ciągłych. W tym momencie ustalany jest kurs zamknięcia, czyli cena wynikająca z ostatnich transakcji zawartych w trakcie sesji. Przez kolejne pięć minut trwa dogrywka, która kończy się o 17:05.
Dogrywka jest jeszcze częścią sesji giełdowej. W jej trakcie można zawierać transakcje po kursie zamknięcia, ale nie odbywa się już standardowa, ciągła rywalizacja ofert kupna i sprzedaży. Po 17:05 rynek regulowany jest zamknięty dla bieżącego handlu inwestorów indywidualnych.
Dogrywka a transakcje pozasesyjne
Dogrywki nie należy mylić z transakcjami pozasesyjnymi. Pierwsza jest formalną fazą sesji i odbywa się w ramach systemu giełdowego, natomiast transakcje pozasesyjne są zawierane poza standardowym arkuszem zleceń. Często dotyczą większych pakietów akcji i wymagają uzgodnienia warunków między stronami.
Najważniejsze różnice przedstawia tabela:
| Faza | Czas | Możliwość handlu |
|---|---|---|
| Sesja ciągła | Do 17:00 | Transakcje są zawierane na bieżąco według ofert w arkuszu zleceń. |
| Dogrywka | 17:00–17:05 | Możliwe są transakcje po ustalonym kursie zamknięcia. |
| Transakcje pozasesyjne | Poza standardowym harmonogramem | Transakcje odbywają się poza typowym arkuszem zleceń, często jako uzgodnione transakcje pakietowe. |
Transakcja pozasesyjna może zostać ujawniona na rynku, ale nie oznacza, że każdy inwestor może dołączyć do niej tak jak do zwykłego zlecenia widocznego w arkuszu. To odrębny tryb zawierania transakcji.
Co inwestor może zrobić wieczorem?
Po zamknięciu sesji inwestor nadal może przygotować się do kolejnego dnia. Dostępne działania obejmują:
- Składanie zleceń kupna i sprzedaży z wybraną datą ważności.
- Analizę wykresów, kursów zamknięcia oraz wolumenu obrotu.
- Analizę raportów finansowych i innych informacji dotyczących spółek.
- Monitorowanie komunikatów publikowanych przez spółki w systemach ESPI i EBI.
Zlecenie można więc wysłać na przykład wieczorem, ale jego przyjęcie przez dom maklerski nie oznacza natychmiastowego zawarcia transakcji. W praktyce jest ono przygotowywane do obsługi podczas kolejnej sesji, zgodnie z jego rodzajem, warunkami i czasem ważności.
Co dzieje się ze zleceniem złożonym po 17:05?
Zlecenie wysłane po zakończeniu dogrywki pozostaje oczekujące. Nie kupuje ani nie sprzedaje akcji po bieżącej cenie, ponieważ po 17:05 nie ma już bieżącego handlu na rynku regulowanym. Zlecenie trafia do systemu maklerskiego i zostanie przedstawione do realizacji w czasie otwierania następnej sesji, o ile pozwalają na to jego parametry.
Znaczenie ma między innymi rodzaj zlecenia. Zlecenie z limitem określa maksymalną cenę zakupu albo minimalną cenę sprzedaży. Zlecenie PKC, czyli „po każdej cenie”, nie wskazuje konkretnego poziomu, dlatego po otwarciu może zostać zrealizowane po cenach dostępnych w arkuszu. Zawsze trzeba też sprawdzić, czy zlecenie obowiązuje tylko do końca najbliższej sesji, czy do wskazanej daty.
Nie można zakładać, że kurs zamknięcia będzie obowiązywał następnego dnia. Po zakończeniu sesji mogą pojawić się raporty spółek, informacje gospodarcze albo wiadomości dotyczące konkretnej branży. Inwestorzy mogą wtedy zmienić swoje zlecenia, a pierwsza cena kolejnej sesji może znacząco różnić się od poprzedniego zamknięcia. Taka różnica to luka cenowa.
Dlatego zlecenie złożone wieczorem jest oczekującą dyspozycją na przyszłość, a nie transakcją zawartą po kursie zamknięcia. Po 17:05 nie zmienia ono już ceny zamknięcia i nie zostanie zrealizowane natychmiast.
Najprościej zapamiętać to tak: 17:00 kończy notowania ciągłe, 17:05 kończy dogrywkę, a późniejsze zlecenia czekają na kolejną sesję i mogą zostać wykonane po cenie otwarcia lub po innych cenach wynikających z arkusza zleceń.
